Recenzja książki Dennisa Deletanta „Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera”

rumuniaRumunia w czasie II wojny światowej była jednym z najzagorzalszych sojuszników Adolfa Hitlera i III Rzeszy Niemieckiej. Przywódca Rumunii Ion Antonescu bez wahania wykonywał rozkazy z Berlina. Przystępując do sojuszu z Niemcami, przywódca Rumunii liczył, że jego kraj uniknie losu Polski i innych państw pod ścisłą okupacją Rzeszy Niemieckiej. Antonescu, antysemita, swoimi decyzjami i uległością wobec nazistowskich dostojników przyczynił się do zagłady prawie 300 tysięcy Żydów i około 20 tysięcy Romów z Besarabii i Bukowiny. Ten człowiek nie zważając na losy bezbronnych ludzi nie zapobiegł tworzeniu gett, masakry ludności żydowskiej i romskiej oraz wszechobecnej grabieży dóbr Rumunii, w tym między innymi złóż naturalnych.

Książka Deletanta to nie tylko opis postaci Iona Antonescu i jego rządów w Rumunii, ale przede wszystkim ukazanie obrazu państwa i jego rządzących, którzy jako sojusznik wiernie wypełniali polecenia Hitlera, w tym między innymi zagładę Żydów. „Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera” to bardzo ważna na rynku książkowym pozycja. Dzisiaj wciąż mało się mówi o sojusznikach Hitlera, jak: Rumunia, Węgry, Bułgaria czy francuski rząd w Vichy, które aktywnie uczestniczyły w nazistowskiej machinie wojennej i nie tylko. Dzisiaj należy głośno mówić o tych krajach, które stanęły po stronie nazistowskich Niemiec. Na ich rękach bowiem była krew niewinnych ludzi.

Tytuł publikacji „Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera” może nieco zmylić czytelnika. Nie jest to bowiem polityczna monografia poświęcona Rumunii w czasie II wojny światowej, choć pojawiają się tutaj także kwestie dotyczące tego aspektu, a w głównej mierze dotyczy losów Żydów i Romów zamieszkujących tereny Rumunii oraz stosunku władz rumuńskich, w tym Iona Antonescu do sprawy ich eksterminacji.

Deletant podzielił książkę na dwanaście rozdziałów, przedstawiając w nich po kolei, jak doszło do zawiązania sojuszu niemiecko-rumuńskiego, poprzez dojście do władzy Antonescu, jego dyktaturę i rządy absolutne aż po stosunek wodza Rumunii do Żydów i Holocaustu, a także jego wpływu na zagładę i „ocalenie” Żydów!
Autor poświęcił także wiele kwestii „Żelaznej Gwardii”, zamachowi stanu z 23 sierpnia 1944 oraz procesowi Iona Antonescu w Bukareszcie, który zakończył się dla tego zbrodniarza wyrokiem śmierci.

Dzięki sięgnięciu po literaturę angielską, niemiecką, francuską oraz rumuńską, a także materiały archiwalne, publikacja Deletanta jest szczególnie wartościową pozycją książkową. Dla czytelnika, który niewiele wiedział wcześniej o udziale Rumunii po stronie nazistowskich Niemiec, ta praca z pewnością wprowadzi go w najważniejsze kwestie dotyczące udziału tego państwa w polityce, mającej na celu podbicie Europy.

Historyk swoją publikację rozpoczyna od przypomnienia sytuacji międzynarodowej Rumunii w końcu lat trzydziestych XX wieku. Rumunia będąca krajem pod wpływem dwóch mocarstw europejskich – Niemiec i Związku Radzieckiego musiała opowiedzieć się za jednym z nich. Autor pracy wyjaśnia szczegółowo powody opowiedzenie się po stronie nazistowskich Niemiec. Nie zapomniał jednak wspomnieć o wpływach radzieckich, francuskich i brytyjskich.

Wprowadzając czytelnika w wir wydarzeń związanych z kwestią Holocaustu oraz eksterminacji Romów, Dennis Deletant opisuje najpierw przystąpienie Rumunii do sojuszu z III Rzeszą, drogę Iona Antonescu do władzy, ale także skupia się na wewnętrznych sprawach tego państwa, próbując przybliżyć skomplikowaną sytuację polityczną w przededniu II wojny światowej i już w trakcie jej trwania.

Publikacja to jednak w głównej mierze opis postępowania władz rumuńskich wobec Żydów i Romów. Autor podejmuje temat stosunku Antonescu do Żydów i Holocaustu oraz deportacje zarówno ludności żydowskiej, jak i romskiej z Besarabii i Bukowiny. O tym, że odbywało się to na skalę masową potwierdza poniższy cytat autora:

„Masowy charakter deportacji, obejmujących dzieci, kobiety, starszych i chorych, pokazuje wyraźnie, że Antonescu miał zamiar dokonania czystek etnicznych”

Tworzenie obozów dla Żydów w Besarabii i Bukowinie, gdzie stłoczono ok. 50 tysięcy Żydów mówi samo za siebie. Choroby, brak zimowej odzieży, żywności, fatalne warunki sanitarne spowodowały gwałtowną śmiertelność wśród przetrzymywanych. Antonescy dążący do osiedlenia w Transistrii ludności rumuńskiej mieszkającej za Bohem i nie tylko, prowadził aktywną politykę wysiedleń Żydów z tych terenów. Z drugiej zaś strony autor publikacji wskazuje na ważny fakt, że Antonescu odmówił uczestniczenia w tzw. „Ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej” według koncepcji opracowanej pod berlińskim Wansee 20 stycznia 1942 roku. Antonescu nie tylko nie przystąpił do totalnej eksterminacji Żydów, ale wstrzymał w lecie 1942 roku wywózki do Transistrii. Dlaczego Antonescu podjął takie decyzje, co stało za nimi i jak nazistowskie Niemcy odniosły się do podjętych działań rumuńskiego dyktatora? Na te pytania znajdziemy odpowiedź w książce Dennisa Deletanta.

Mimo takiej postawy Iona Antonescu, faktem bezspornym jest, że rumuński dyktator miał krew na rękach. To nie uchroniło od procesu Antonescu, który najpierw obalony w zamachu stanu z 23 sierpnia 1944 roku został aresztowany i przekazany Sowietom. Proces w Bukareszcie był ostatnim epizodem z jego życia. Skazany na karę śmierci został rozstrzelany. Te kwestie także podejmuje w swojej pracy autor publikacji.

„Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera” to nie tylko pozycja książkowa dla historyków. Powinien sięgnąć po nią każdy, kto interesuje się dziejami Rumunii. Warto bowiem wiedzieć, że ten kraj aktywnie uczestniczył po stronie nazistowskich Niemiec w II wojnie światowej, brał udział w wojnie przeciwko ZSRR, a także miał swój niechlubny wkład w eksterminację Żydów i Romów. Książka Dennisa Deletanta zasługuje na bardzo dobrą ocenę. Jedynym mankamentem jest brak zdjęć i map (prócz jednej).

Denis Deletant – profesor wydziału filologii rumuńskiej w School of Slavonic and East European Studies w University College w Londynie.

Autor: Dennis Deletant;
Tytuł: „Rumunia. Zapomniany sojusznik Hitlera”;
Wydawca: Wydawnictwo Bellona;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2010;
Liczba stron: 424;
Cena: 45,60 zł;
Więcej tutaj

Wyjątkowo Polecam!!!

Tomasz Sanecki
Bytom, 15 września 2014 r.

Recenzja książki Donalda M. Mckale „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości”

nazisciPrzez sześć lat wojny naziści dokonali niezliczonych zbrodni, wśród której najbardziej odrażającą było wymordowanie blisko 6 mln Żydów. Holokaust był nie tylko ludobójczą machiną, ale ideologią, w którą wierzyły miliony Niemców. Wpojona im nienawiść do Żydów pozwoliła bez skrupułów dokonywać zbrodni, za które wielu morderców w czarnych mundurach nigdy nie odpowiedziało. Donald Mckale w publikacji „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” próbuje nam ukazać nie tylko dokonywane w imię nazistowskich zasad zbrodnie, ale także fakt, że alianci niewiele zrobili, aby powstrzymać eksterminację Żydów oraz jak bardzo byli opieszali w kwestii poszukiwania największych zbrodniarzy.

Praca amerykańskiego historyka to doskonałe podsumowanie kwestii zbrodni wojennych, oprawców, ofiar, a także sędziów, którzy zbyt pobłażliwie podeszli do nich. Dzisiaj mając tak ogromną wiedzę na temat nazistowskich zbrodni, po przeczytaniu książki Mckala będziemy mogli nie tylko wyrobić sobie zdanie o tym, jak ogromna była to zbrodnia, ale także stwierdzić oczywisty fakt, że zwycięzcom niejednokrotnie nie zależało na poszukiwaniu i postawieniu oskarżonych przed sądem czy wyjaśnieniu wielu zbrodni popełnionych przez sześć lat bezlitosnej dla wielu narodów wojny.

Jedno z najważniejszych pytań, jakie stawia na początku swojej pracy autor to: jak zostaną przyjęci Żydzi i wiadomości o ich masowej eksterminacji? Jak pisze Mckale:

„Zadawano sobie pytanie, jak zareaguje powojenny świat na Holocaust? Co stanie się z kilkuset tysiącami Żydów, którzy go przetrwali i pozostali w Europie? Choć brzmi to tragicznie, świat zmęczony największą i najstraszliwszą wojną w historii nie okazywał zbytniego współczucia mimo tego, co wycierpieli – i co nadal musieli znosić. Niektórzy z ocalonych po wojnie nadal stykali się z nienawiścią do Żydów – często brutalną, a wręcz zabójczą – która i dziś ciągle krzewi się w dużej części świata”

Te słowa autora w pełni oddają jeden z najmniej znanych, ale także najbardziej wstrząsający opis traktowania niewinnych ludzi. Mimo że miliony Żydów cierpiało, ginęło i utraciło bliskich, ten naród nigdy się nie poddał. Dlaczego więc mimo tak ogromnej rzeszy wrogów, Żydom udało się przeżyć? Jak po wojnie potraktowano zbrodniarzy wojennych? Dlaczego część z nich uciekła, wymykając się sprawiedliwości? Kto im pomagał? Na te pytania znajdziemy odpowiedź w rewelacyjnej pracy amerykańskiego historyka.

W publikacji Donalda Mckale poznamy nie tylko historię największych zbrodniarzy wojennych, ale także biografie nazistów, ich rodzin, a przede wszystkim opis wydarzeń, które prowadziły do niewyobrażalnych zbrodni. Zbrodni, które wstrząsnęły powojennym światem. Poznamy historię między innymi: Josefa Mengele – lekarza z Auschwitz, Irmy Grese – sadystycznej strażniczki, Josefa Kramera, Adolfa Eichmanna, Hermanna Göringa, Franza Stangla, Heinricha Himmlera czy Hansa Franka. To jednak tylko część ze zbrodniarzy wojennych, których wymieniłem tutaj. W pracy jest ich znacznie więcej. To oni prowadzili bestialską politykę, która doprowadziła do śmierci milionów niewinnych osób.

Autor próbuje nam w swojej pracy nie tylko ukazać postawy owych zbrodniarzy, ale kontrast jaki pojawił się między oskarżonymi, a oskarżycielami. W publikacji Donalda Mckale wiele miejsca poświęca procesowi w Norymberdze, podczas którego zbrodniarze wojenni nie tylko nie przyznali się do winy, ale próbowali zarzucić oskarżycielom, że szargają dobre imię Niemiec.

Książka „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” to nie tylko ukazanie jak działali zbrodniarze wojenni, ale to także próba oceny tych, którzy byli odpowiedzialni za zbrodnie przeciwko ludzkości oraz tych, którzy ich sądzili. Autor dość trafnie przytacza fragment podsumowania procesu norymberskiego autorstwa historyka Briana Feltmana:

„…ujawnił on mnóstwo informacji związanych z próbą systematycznego wymordowania przez nazistów Żydów europejskich i chociaż korespondenci akredytowani przy Międzynarodowym Trybunale Wojskowym uznawali te informacje za fakty, relacje [prasowe] na temat Holocaustu rzadko docierały na pierwsze strony gazet. Wiadomościom dotyczącym zbrojnej agresji i zbrodni wojennych poświęcano znacznie więcej uwagi niż zbrodniom przeciw ludzkości, ale było to po prostu odzwierciedlenie podejścia oskarżycieli do całego postępowania”

Powyższy cytat w pełni oddaje to jak postrzegano Holocaust. Autor ukazuje nam niezrozumienie przez zwycięskie kraje tego, jaki ogrom krzywd wyrządzili Europie naziści, którzy nie tylko zakpili z Międzynarodowego Trybunału w Norymberdze, ale nie wykazali żadnej skruchy. Wyroki, jaki tam zapadły dla wielu zbrodniarzy były nieadekwatne do czynów, które popełnili.

Poza wieloma komplementami, jakie można pod adresem książki wyrazić, niestety jest także tzw. łyżka dziegciu. Mam tutaj na myśli zagalopowanie się autora w kwestii antysemityzmu Polaków. Twierdzenie amerykańskiego historyka, że Polacy nie tylko pomagali Niemcom w Holocauście, ale także po wojnie aktywnie wspierali antysemityzm są niedorzeczne i grubo przesadzone. Oczywiście, zdarzały się przypadki kolaboracji wśród Polaków i działalności przeciwko Żydom, ale były to wyjątki. Zdecydowana większość obywateli polskich pomagała i ukrywała Żydów, narażając niejednokrotnie swoje życie. Donalda Mckale najwidoczniej nie do końca orientuje się w tej kwestii, a dotyczącej ziem polskich. Zupełnie inaczej wyglądała przecież okupacja niemiecka w Polsce, a inaczej na Zachodzie Europy: we Francji, Holandii, Belgii czy Danii i Norwegii. W tej kwestii autor wyraźnie nie odrobił lekcji. Nie powołuje się na żadne konkretne źródła, a fakty, które wybrał są wybiórcze.

Mimo tej ewidentnej wpadki, jaką zaliczył w powyższej kwestii Donald Mckale, jego książka „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” to dobra praca, po której czytelnik nie tylko uzupełni swoją wiedzę na temat Holocaustu, zbrodniarzy wojennych czy procesu w Norymberdze, ale także zmieni swój ogląd na wiele poglądów i kwestii, które zafałszowywały wydarzenia z końca II wojny światowej oraz próbowały umniejszać zbrodnie popełnione przez nazistów. Z drugiej strony na część faktów i ocen zawartych w książce należy podejść z pewną dozą rezerwy. Nie ze wszystkimi bowiem poglądami autora należy się zgadzać.

Donald M. Mckale – amerykański historyk, profesor Class of 1941 Memorial, wykładowca historii na Clemson University. Jest autorem książek poświęconych II wojnie światowej, Adolfowi Hitlerowi i Holocaustowi.

Autor: Donald M. Mckale;
Tytuł: „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości”;
Wydawca: Wydawnictwo MUZA;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2013;
Liczba stron: 543;
Cena: 25 zł
Więcej: tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 25 sierpnia 2014 r.

Recenzja książki Marka Koprowskiego „Wołyń. Prześladowania Polaków na sowieckiej Ukrainie. Część I”

514Wołyń to jeden z tych rejonów w Europie, który kojarzy się niestety Polakom z tragicznymi wydarzeniami. Wydarzeniami, które próbuje ukazać w swojej najnowszej publikacji Marek Koprowski „Wołyń. Prześladowania Polaków na sowieckiej Ukrainie. Część I”. Książka porusza nie tylko kwestie prześladowań Polaków, ale także: Wielkiego Głodu, kolektywizacji, zsyłek na Sybir i wszechobecnej nienawiści do mieszkających tam Polaków. Próby zniszczenia polskiej kultury i tożsamości przez Sowietów, krwawe rozprawy „banderowców” z polską ludnością do dziś są tematem, który na Wschodzie nie jest poruszany i stanowi niejako tabu.

Walka Polaków o swoje domy, tożsamość, kulturę i religię jest godna naśladowania. Wielu z naszych rodaków przepłaciło ją jednak życiem. Ci, którym się udało i przeżyli, mogli dzisiaj dać świadectwo tego, co widzieli. Obraz jaki wyłania się z tych opowieści jest przerażający. Wszechobecna bieda, walka o przetrwanie i przede wszystkim strach o losy własnej rodziny towarzyszyły Polakom na Wołyniu przez cały okres rządów Sowietów. Czytelnik wgłębiając się w publikację Koprowskiego odniesie wrażenie, że żadna polska rodzina na Wołyniu nie uszła represjom sowieckim! I tak też było. Deportacje, zsyłki, nieoczekiwane aresztowania, a także morderstwa popełniane na Polakach były chlebem powszednim tamtych czasów.

Świadczą o tym między innymi takie cytaty jak:

„Córka brata mojego ojca, Witalija Walentynowicza mieszkała w Polsce, i za to przestępstwo został on rozstrzelany w katowni GPU w Żytomierzu”

„Pierwszej zimy strasznie głodowaliśmy, nie mieliśmy co jeść. Panowały tak straszne mrozy, że zmarłych zawożono tylko na cmentarz do Litowocznego i składano, odkładając kopanie grobów do wiosny”

„Żona tego gospodarza, bardzo dobrego znajomego mego ojca, który często do nas przychodził, zaczęła gotować zmarłe dzieci, żeby ocalić od głodowej śmierci siebie, męża i dwie pozostałe pociechy. Takie przypadki ludożerstwa były na porządku dziennym”

„Dlaczego w dzień Bożego Narodzenia partyzanci bestialsko zamordowali Polaków z Jawnego? Nie wiadomo. Była to duża polska wieś. Może chcieli dać jej nauczkę albo wyciągnęli z domów gospodarzy, w oknach których zobaczyli np. bożonarodzeniową choinkę… …Nikomu nie zależy na wyjaśnieniu tragedii. Co kogo obchodzi los dziesięciu zarąbanych siekierami Polaków?…”

Praca Marka Koprowskiego jest niewątpliwie publikacją bardzo ważną dla zrozumienia wydarzeń, jakie rozegrały się w latach sowieckiego terroru. Autor dzięki relacjom naocznych świadków tamtych wydarzeń stworzył niejako reportaż o losach Polaków na Wołyniu pod rządami Sowietów. Dla Polaków dzisiaj ta pozycja książkowa to kolejna szansa zaznajomienia się z własną historią narodu. Jakie były losy naszych rodaków za granicą, co przeżywali pod rządami obcego państwa, jakie były ich bolączki i przede wszystkim, jak mocno tkwiło w nich poczucie polskości, do tego stopnia, że potrafili oddać życie za Polskę.

Książkę polecam nie tylko historykom ale każdemu, kto interesuje się losami naszego kraju i Polaków, którzy chcąc wyznawać swoją religię i przywiązanie do ojczyzny byli prześladowani. Historie opisane przez Koprowskiego są bolesne zarówno dla nas, jak i dla Ukraińców. Jednak mówiąc prawdę, możemy dzięki temu więcej zyskać. Ukrywając ją, godzimy się na to, jak z nami postępowano.

Marek Koprowski – pisarz, dziennikarz, reporter, od ponad dwudziestu lat zajmujący się problematyką wschodnią i losami Polaków na Wschodzie. Jako wysłannik kilku pism odbył ponad sto dwadzieścia wypraw – od Brześcia po Sachalin i Kamczatkę – odwiedzając wszystkie kraje na postsowieckim obszarze. Owocem tych wypraw jest kilkanaście książek oraz tysiące artykułów. Marek Koprowski jest laureatem nagrody „Polcul – Jerzy Boniecki Foundation” za działalność na rzecz utrzymania kultury polskiej na Wschodzie.

Autor: Marek Koprowski;
Tytuł: „Wołyń. Prześladowania Polaków na sowieckiej Ukrainie. Część I”;
Wydawca: Wydawnictwo Replika;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2014;
Liczba stron: 328;
Cena: 34,90 zł
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 23 czerwca 2014 r.

Recenzja książki Alberto Vazquez-Figueroa „Piękna Bestia. Opowieść seksualnej niewolnicy jędzy z Belsen”

okladka1211„…Po zakończeniu wystąpienia… podeszła do niego elegancka staruszka. Kiedyś musiała być wyjątkową pięknością i do tej pory zachowała część dawnej urody. Słuchała wykładu ze szczególną uwagą, a teraz zbliżyła się, aby wręczyć wizytówkę, na tyle której widniały napisane na czerwone i podwójnie podkreślone słowa Piękna bestia”

„Byłam jej niewolnicą, a oto dowód – powiedziała, odchylając nieco sukienkę, aby pokazać mały tatuaż na ramieniu – Jeśli chce pan znać szczegóły, proszę do mnie zadzwonić”

Powyższe fragmenty powieści Alberto Vazquez-Figueroa „Piękna Bestia” wprowadzają czytelnika w tajemniczy i przerażający świat Irmy Grese – nadzorczyni SS w obozach koncentracyjnych, odpowiedzialnej za śmierć wielu niewinnych osób. Powieść hiszpańskiego pisarza to kolejna na rynku publikacja poświęcona jednej z najbrutalniejszych kobiet, jakie w czasie II wojny światowej pracowała w obozach zagłady. Książka nie jest typowo historyczną pracą opartą na faktach lecz powieścią, w której autor odtworzył historię „Pięknej bestii” czyli Irmy Gerse na podstawie wspomnień kobiety, która była jej seksualną niewolnicą.

Niewątpliwie z jednej strony praca ujawnia wiele wątków dotychczas nieznanych, jednak należy mieć na uwadze, że jest to relacja jednej osoby i na jej podstawie autor opublikował niejako wspomnienia bohaterki o tym, co łączyło ją z Irmą Grese. W publikacji hiszpańskiego pisarza znajdziemy wszystkie pikantne szczegóły dotyczące strażniczki między innymi z: Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück czy Bergen – Belsen. „Piękna Bestia” jak mawiano o Irmie Grese była nie tylko strażniczką w obozach, ale brała udział w selekcjach przeprowadzanych przez Josefa Mengele, biła i torturowała, a także utrzymywała seksualne związki z więźniarkami, czego dowodem jest świadectwo bohaterki niniejszej książki. Za swoje zbrodnie została osądzona i skazana na karę śmierci, którą wykonano 13 grudnia 1945 roku w Hameln. Irma Gerse miała wówczas tylko 22 lata!

Publikacja Alberto Vazquez-Figueroa mimo swego charakteru warta jest polecenia. Zawiera wątki, które dotąd nie były publikowane, a mające istotne znaczenie dla oceny postępowania Irmy Gerse podczas jej służby w obozach koncentracyjnych. Drastycznych opisów postępowania „Jędzy z Belsen” nie brakuje w publikacji, przykładem może być poniższy cytat:

„Z tzw. oficjalnych danych wynika, że w Auschwitz zagazowano dwa miliony więźniów, głównie Żydów, Cyganów, Węgrów i Polaków. Według mnie, ta liczba nie jest w najmniejszym stopniu miarodajna. Mogę pana zapewnić, opierając się na notatkach Irmy, że jako nadzorczyni i druga pod względem ważności osoba w dowództwie sekcji kobiecej, była organizatorką egzekucji tysięcy kobiet, a osobiście zamordowała jakieś dwieście”

„…Jej najnowszym wyczynem było bicie co atrakcyjniejszych więźniarek pejczem po piersiach tak długo, aż te odrywały się od ciała. Potem kazała przenosić ofiary do szpitala, gdzie doznawała orgiastycznej wręcz przyjemności, obserwując amputacje tego, co pozostało”

Powyższy fragment nie pozostawia złudzeń chyba żadnemu czytelnikowi, który sięgnie po publikację Alberto Vazquez-Figueroa kim była Irma Grese. A była nadzorczynią bloków żeńskich w kilku obozach koncentracyjnych i perwersyjną sadystką. Jest odpowiedzialna za śmierć setek, jak nie tysięcy niewinnych kobiet. Więźniowie nazywali ją Aniołem Śmierci, Piękną Bestią czy Jędzą z Belsen. Po wojnie została osądzona i skazana na karę śmierci w wieku zaledwie 22 lat. Grese nie okazała skruchy. Wyrok został wykonany 13 grudnia 1945 roku o godz. 9:34 w więzieniu w Hameln.

Alberto Vazquez-Figueroa – jeden z najpoczytniejszych hiszpańskich pisarzy. Jego książki sprzedały się w ponad 25 milionach egzemplarzy. Jest autorem kilkudziesięciu powieści, z których wiele przetłumaczono w około trzydziestu krajach świata. Jego najnowsza powieść „Piękna Bestia. Opowieść seksualnej niewolnicy jędzy z Belsen” to wspaniała publikacja historyczna trzymająca do czytelnika do końca w napięciu.

Autor: Alberto Vazquez-Figueroa;
Tytuł: „Piękna Bestia. Opowieść seksualnej niewolnicy jędzy z Belsen”;
Wydawca: Wydawnictwo Bellona;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2014;
Liczba stron: 212;
Cena: 27,90 zł
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 23 czerwca 2014 r.

Recenzja książki Martina Gilberta „Druga wojna światowa”

978-83-7506-710-1„Druga wojna światowa należała do najbardziej krwawych konfliktów w historii ludzkości; zginęło ponad 46 milionów żołnierzy i cywilów, z których wielu padło ofiarą straszliwego okrucieństwa…”

„..Jest więc oczywiste, że wiele stronic tej książki zapełniają losy milionów ofiar – tych, którzy najbardziej ucierpieli podczas wojennych zmagań…”

Te dwa cytaty z pierwszego rozdziału publikacji Martina Gilberta poświęconemu niemieckiej agresji na Polskę wprowadzają czytelnika w wir wydarzeń, jakie przez sześć lat rozgrywały się na frontach całego świata. Historia ludzkości nie zna bowiem bardziej wyniszczającego konfliktu. Brytyjski historyk rzetelnie, dokładnie, z uwzględnieniem najdrobniejszych szczegółów ukazał czytelnikom od poszewki wydarzenia II wojny światowej. Polityka, dyplomacja, kampanie wojenne, bitwy, losy żołnierzy i cywili zostały skrupulatnie przedstawione przez autora pracy. Publikacja ponadto stanowi pełne kompendium wiedzy o II wojnie światowej. Nic dziwnego, że na okładce widniej napis Bestseller, bowiem autor po mistrzowsku ujął wszystko, co najważniejsze w konflikcie, którego skutki odczuwamy do dziś.

Publikacja podzielona została na pięćdziesiąt trzy rozdziały. Autor rozpoczyna swoją pracę od niemieckiej agresji na Polskę w 1939 roku, a kończy dość istotnym rozdziałem poświęconym nie rozliczonym sprawom II wojny światowej. Każde wydarzenie, kampania, bitwa zostały szczegółowo i skrupulatnie przedstawione przez brytyjskiego historyka. Zachowany przez autora chronologiczny bieg wydarzeń pozwala czytelnikowi miesiąc po miesiącu, rok po roku śledzić wydarzenia, jakie rozgrywały się w latach 1939-1945. Autor dokonał także dość istotnej rzeczy. Ukazał nie tylko zmagania żołnierzy, bezsens wojny, ludzkie tragedie, ale także ich bohaterstwo, męstwo oraz pochylił się na losem niewinnych cywilów, którzy ponieśli największy ciężar tej wojny. Kolejnym atutem są wspaniałe fotografie i mapy – dokładne i z pełnym opisem, które obrazują czytelnikowi wszystkie najważniejsze działania wojenne.

Polscy czytelnicy z pewnością docenią fakt poświęcenia przez autora publikacji sporo miejsca kwestii polskiej. Udział Polaków w II wojnie światowej był bowiem nieoceniony. Wielu autorów próbuje marginalizować tą sprawę, nie robi jednak tego Martin Gilbert. Autor ukazuje Polaków w operacjach we Włoszech – Monte Cassino, poświęca sporo miejsca powstaniu warszawskiemu, operacji wojsk radzieckich w wyzwalania ziem polskich, a przede wszystkim kampanii wrześniowej w 1939 roku.

Ciekawym aspektem poruszonym przez autora jest kwestia nierozliczonych zbrodni po II wojnie światowej, odczuć ludzkich kilkadziesiąt lat po wojnie w stosunku do agresorów czy sprawa zbrodniarzy nazistowskich, którzy bez przeszkód ratowali się przed stryczkiem w Europie Zachodniej, Stanach Zjednoczonych, a przede wszystkim Ameryce Południowej. Autor zajmując się tą sprawą zastanawia się, jak doszło do tego, że ludzie odpowiedzialni za makabryczne zbrodnie, z taką łatwością dostali się zachodnich demokracji, pisząc:

„Czterdzieści lat po zakończeniu drugiej wojny światowej dość nieoczekiwanie zainteresowano się faktem, że tal wielu hitlerowskich zbrodniarzy wojennych znalazło bezpieczne schronienie na Zachodzie. Ze Stanów Zjednoczonych deportowano tych, którym można było udowodnić nazistowską przeszłość. W Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie specjalne komisje badały, w jaki sposób ludzie ci dostali się do ich krajów i czy możliwe jest postawienie ich przed sądem”

Autor nie ustrzegł się jednak niedoskonałości w książce. Tą, która najbardziej może razić czytelnika jest niewątpliwie wplątanie wielu wątków w jeden rozdział. Tak stało się między innymi w rozdziale poświęconym bitwom pod Anzio i Cassino, gdzie nagle pojawiają się operacje na froncie wschodnim czy sprawa ostatecznego rozwiązania i przemówienia Himmlera w Poznaniu w 1943 roku. Mimo to, publikacja Martina Gilberta, licząca prawie tysiąc stronic, jest wspaniałym kompendium wiedzy o II wojnie światowej. Autorowi udało się bowiem zmieścić w jednej publikacji wszystkie najważniejsze aspekty wojny. Jako historyk polecam ją każdemu, kto interesuje się największym konfliktem w dziejach świata, a szczególnie studentom historii, których powinna zainteresować niniejsza publikacja.

Autor: Martina Gilberta;
Tytuł: „Druga wojna światowa”;
Wydawca: Zysk i S-ka;
Rok i miejsce wydania: Poznań 2011;
Liczba stron: 989;
Cena: 88 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki
Bytom, 16 czerwca 2014 r.

Recenzja książki Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci”

Himler“Gdy tylko znalazł się w Lüneburgu, został poddany dalszemu ogólnemu badaniu lekarskiemu. W jego trakcie opierał się przed otwarciem ust. Lekarz, kapitan Wells, odkrył w nich niebieskawo zabarwiony obiekt. Gdy Wells spróbował go wyjąć, Himmler odwrócił gwałtownie głowę, by mu to uniemożliwić. Rozgryzł kapsułkę i upadł. Chciano usunąć pozostałości trucizny z ust, ale zrezygnowano po piętnastu minutach. Nie udało się przywrócić Himmlera do życia. Dokładniejsze badanie ujawniło, ze trucizną był cyjanek. Ciał Himmlera pogrzebano trzy dni po śmierci. Obecny był przy tym jedynie brytyjski oficer i trzech sierżantów, którzy wykopali grób. Nie było ceremonii religijnej, a miejsce pochówku pozostało nieoznaczone…”

Taki był koniec jednego z najważniejszych polityków III Rzeszy Niemieckiej. Prawa ręka Adolfa Hitlera, wszechwładny Reichsführer SS, twórca obozów koncentracyjnych odpowiedzialnych za masową eksterminację Żydów. Tak w skrócie można powiedzieć o Heinrichu Himmlerze. Do księgarń trafiła właśnie najnowsza biografia poświęcona przywódcy SS autorstwa Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci”. Mimo że publikacja ma prawie tysiąc stron nie powinna zrazić żadnego czytelnika. Autor przez lata zbierając materiały do biografii wykonał perfekcyjną pracę, dzięki której powstała jak dotąd najlepsza praca poświęcona Himmlerowi. Całe życie Reichsführera SS, począwszy od lat młodości, poprzez zdobywanie władzy i poklasku w partii, a później w owianej tajemnicą SS, aż do upadku III Rzeszy Niemieckiej, a wraz z nią upadku wizji Himmlera, który 23 maja 1945 roku zdecydował się oddać w ręce aliantów, zachowując pełnie spokoju, jak pisze Peter Longerich:

„…wyczerpany, ale na pozór spokojny i nieokazujący większych emocji stanął przed brytyjskimi śledczymi, którzy tymczasem ustalili jego tożsamość. W ciągu godziny stało się dla niego jasne, że jedynym wyjściem, jakie mu pozostało, jest samobójstwo. Mógł wybrać tylko czas, ale się nie śpieszył. Kiedy jednak zrozumiał, że podczas badania lekarskiego mogą mu odebrać kapsułkę z trucizną, ukrytą w ustach, rozgryzł ją, panując nad sobą do końca.”

Tak o śmierci Reichsführera SS pisze autor biografii. Jakim w rzeczywistości był człowiekiem Himmler. Co nim kierowało, że wysłał bez skrupułów na śmierć miliony niewinnych osób? Czy to prawda, że był kochającym mężem i ojcem, a z drugiej strony pałający nienawiścią do wszystkiego, co niearyjskie? Czy kierował się podejmując decyzję o ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej? Nie tylko na te, ale także na inne pytania o życiorys i postawę Himmlera próbuje odpowiedzieć w swej pracy Longerich.

Publikacja podzielona na sześć części opisuje najdrobniejsze szczegóły z życia Heinricha Himmlera. Jego dzieciństwo, młodość, studia oraz najważniejszy etap w życiu twórcy SS – spotkanie na swojej drodze życia Adolfa Hitlera i przyłączenie się do Führera, dzięki któremu Himmler został jedną z najważniejszych osób w państwie. Autor publikacji w głównej mierze skupił się jednak na dorosłym życiu Reichsführera SS. Ideologia, kult religijny, kwestia osobowości Himmlera, jego ambicji i celów oraz sprawa ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Te zagadnienia porusza właśnie Peter Longerich, chcą ukazać czytelnikowi kim był i w jaki sposób działał człowiek, który decydował o życiu i śmierci milionów ludzi.

Longerich ukazuje nam Himmlera jako człowieka bez skrupułów, dążącego za wszelką cenę do osiągnięcia celu, mającego swoją wizję, fantastyczny świat, który próbował wprowadzić w życie poprzez realizację brutalnych, bezwzględnych i chorych poglądów. Autor w rozdziale „Wielka Rzesza Germańska: Przestrzeń Życiowa i Mordy Etniczne” tak opisuje umysł Heinricha Himmlera:

„…Himmler potrafił pogodzić ambitne cele ideologiczne z własną żądzą władzy. Widać to wyraźnie w sposobie, w jakim systematycznie wykorzystywał swoje prerogatywy Reichsführera SS. W 1941 roku zaczyna się nadto ujawniać jego fantastyczny świat, naznaczony najskrajniejszą brutalnością, odczłowieczeniem i absolutną bezwzględnością polityczną – był to świat fantazji noszący charakterystyczne piętno Himmlera, świat, który Reichsführer miał nadzieję rychło obrócić w rzeczywistość”

Biografia Himmlera autorstwa Petera Longericha to nie tylko historia człowieka, który nie mając nic sięgnął po absolutną władzę w Rzeszy Niemieckiej, ale przede wszystkim stał się panem życia i śmierci milionów niewinnych istot, które zawiniły wyłącznie tym, że nie odpowiadały nazistowskiej ideologii. Autor zbierając przez dziesięć lat materiały do swojej książki stworzył pracę nie mającą sobie równych. Na prawie tysiącu stronach ukazał człowieka potwora, obnażył III Rzeszą Niemiecką jako państwo, a także, jak krok po kroku prowadzono eksterminację Żydów. Podsumowując życie Himmlera i jego ideologię Longerich napisał:

„Rozważania nad imperium Himmlera oraz nad jego planami i utopijnymi wizjami prowadzą do wniosku, że krył się w nich destrukcyjny potencjał wykraczający daleko poza faktyczne nieszczęścia spowodowane przez nazizm. Systematyczny mord europejskich Żydów – który dziś najczęściej kojarzony jest z nazwiskiem Himmlera – był w jego oczach jedynie wstępem do krwawego zaprowadzenia nowego porządku na całym kontynencie europejskim”

Publikacja Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci” to nie tylko biografia Reichsführera SS, ale całe kompendium wiedzy o nazistowskiej machinie, która zawładnęła połową Europy, doprowadzając ją do upadku. Dla historyka to lektura obowiązkowa. Polecam ją także każdemu, kto pragnie poszerzyć swoją wiedzę o II wojnie światowej i kwestii Holocaustu. Niewątpliwie książka Longericha to w ostatnich latach jedna z najważniejszych prac poświęconych Heinrichowi Himmlerowi.

Peter Longerich – jeden z najwybitniejszych współczesnych historyków. Specjalizuje się w tematyce związanej z Holokaustem. Ukończył Uniwersytet w Monachium, pracował w monachijskim Instytucie Historii Współczesnej, Instytucie Fritza Bauera we Frankfurcie nad Menem oraz w Centrum Studiów nad Holokaustem Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie. Jest również profesorem Royal Holloway and Bedford New College Uniwersytetu Londyńskiego oraz dyrektorem Centrum Badań Holokaustu i historii XX wieku tej uczelni.

Autor: Peter Longerich;
Tytuł: „Himmler. Buchalter Śmierci”;
Wydawca: Prószyński i S-ka;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2014;
Liczba stron: 960;
Cena: 89 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 26 maja 2014 r.

Recenzja książki Christophera R. Browninga „Geneza ostatecznego rozwiązania. Ewolucja nazistowskiej polityki wobec Żydów, wrzesień 1939 – marzec 1942”

Ta publikacja to dogłębne studium wiedzy na temat ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej w Europie. Począwszy od napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku aż po konferencję w należącej do SS wilii nad jeziorem Wannsee pod Berlinem w styczniu 1942 roku, czytelnikowi wyłania się dogłębny stan poczynań i prowadzonych operacji mających na celu wyniszczenie narodu żydowskiego w okupowanej Europie.

Autor rozpoczynając publikację skupia się w początkowej jej fazie na okupowanej Polsce, gdzie hitlerowskie Niemcy stworzyły laboratorium polityki rasowej.

„Niemiecka napaść na Polskę we wrześniu 1939 roku i późniejsza okupacja były wydarzeniami o podstawowym znaczeniu dla ewolucji polityki antyżydowskiej w kierunku ostatecznego rozwiązania. W ręce Niemców wpadło wówczas ponad 2 miliony polskich Żydów, a pod koniec roku, w chwili zamknięcia granicy między niemiecką a rosyjską strefą okupacyjną, pozostało około 1,7-1,8 miliona”

Getta, obozy zagłady, masowe morderstwa, deportacje, przymusowe roboty. Tak wyglądała codzienna rzeczywistość Żydów w Polsce i nie tylko. Na terenach podbitych przez nazistowskie Niemcy na ludności żydowskiej dokonywano niewyobrażalnych okrucieństw i mordów. Kiedy w czerwcu 1941 roku Niemcy zaatakowały Związek Radziecki, w pierwszym półroczu wojny naziści, jaki pisze Christopher Browning wymordowano około 800 tysięcy Żydów.

„Niemcy od początku prowadzili zapowiadaną już we wczesnych planach wojny na wyniszczenie politykę terroru, która z czasem nabierała impety. Już pod koniec 1941 roku liczba ofiar wśród cywilów i jeńców była zatrważająca. Wymordowano 500 000 – 800 000 Żydów, w tym kobiety i dzieci – co oznacza, że dziennie zabijano średnio 2700 – 4200 osób – a całe regiony zostały uznane za wolne od Żydów”

Przedstawione liczby dotyczące mordowanych Żydów na ziemiach rosyjskich są zatrważające. Jak zauważa autor pracy podbój Związku Radzieckiego umożliwił stworzenie warunków na drodze do całkowitej eksterminacji Żydów na terytorium Związku Sowieckiego. Kluczowe jednak decyzje i to dotyczące wszystkich Żydów w okupowanej przez Niemcy Europie zapadły podczas konferencji nad jeziorem Wannsee pod Berlinem w styczniu 1942 roku. To tam Reinhard Heydrich przedstawił skrupulatny i bezlitosny plan wobec Żydów. Mimo że kilka miesięcy później organizatora konferencji i programu zagłady Reinharda Heydricha nie było wśród żywych – zmarł w wyniku zamachu na swoje życie w czerwcu 1942 roku – cała machina ludobójstwa pracowała i zbierała krwawe żniwo w najokrutniejszych obozach zagłady, gdzie ginęły miliony niewinnych ludzi.

Christopher Browning ukazuje także największych zbrodniarzy, którzy bezpośrednio brali udział w tym ludobójstwie. Odpowiedzialność Hitlera, Himmlera, Heydricha, Eichmanna za dokonywane zbrodnie jest bezsprzeczna. Eksterminacja Żydów, jak pisze autor publikacji, była doskonale zaplanowanym projektem, który realizowano z całą zapalczywością do końca istnienia Rzeszy Niemieckiej. Projekt wywozu Żydów na Madagaskar, powstanie gett, obozów koncentracyjnych, cała nazistowska polityka i gospodarka prowadzona wobec Żydów – te sprawy porusza Browning w książce „Geneza ostatecznego rozwiązania”. Autor próbuje ukazać czytelnikowi nie tylko ogrom ofiar, jakie pochłonęła nienawistna polityka Nazistów, ale przede wszystkim w jaki sposób zaplanowaną tą najohydniejszą zbrodnię w dziejach ludzkości – eksterminację narodu żydowskiego.

Ta książka to doskonała praca opisująca całą ewolucję nazistowskiej polityki wobec Żydów w okresie 1939 – 1942, a więc w czasach największych podbojów Wehrmachtu. Wraz z podbojami zmieniały się koncepcje najwyższych dostojników III Rzeszy Niemieckiej wobec Żydów. Stawały się one coraz bardziej brutalne. Los Żydów znalazł się bowiem w rękach kilku osób, dążących bez opamiętania do eksterminacji narody żydowskiego. Do nich z biegiem czasu dołączali zwykli ludzi, którym nazistowska propaganda przedstawiała Żyda jako winnego upadku Niemiec po I wojnie światowej i wroga narodu niemieckiego.

O zbrodniach popełnianych nie tylko przez nazistów na Żydów należy i trzeba pisać. Bez zastanowienia polecam każdemu tą publikację. To wspaniałe kompendium wiedzy o losach narodu żydowskiego, który mimo projektu całkowitej jego zagłady, oparł się jej, a my dzisiaj dzięki zachowanym dokumentom, świadkom i relacjom tych, którzy przeżyli mogliśmy poznać prawdę o Holocauście.

Autor: Christopher R. Browning;
Pełny Tytuł: „Geneza ostatecznego rozwiązania. Ewolucja nazistowskiej polityki wobec Żydów, wrzesień 1939 – marzec 1942;
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego;
Miejsce i rok wydania: Kraków 2012 rok;
Liczba stron: 595;
Cena: 66.51 zł;
Więcej: tutaj

Polecam!!!
Tomasz Sanecki,
Bytom, 24 marca 2014 r.

Recenzja książki Evana Mawdsleya „II wojna światowa. Nowe ujęcie”

Publikacji na temat II wojny światowej na rynku polskim nie brakuje. Każda nowa książka, której autor podejmuje się opisania dziejów największego konfliktu w historii ludzkości raczej nie wnosi nic nowego. Podobnie jest z publikacją Evana Mawdsleya, który wyraża kilka odmiennych od przyjętych poglądów na temat II wojny światowej, jednak w większości jego pracy nie znajdziemy żadnych sensacji, które mogłyby wstrząsnąć czytelnikiem, poza oczywiście niektórymi stwierdzeniami autora.

Mam tu między innymi na myśli kwestię polską. Została ona przez Mawdsleya w wielu kwestiach opisana bardzo skrótowo. Na dodatek autor próbuje z całą stanowczością bronić Wielkiej Brytanii i Francji, które w 1939 roku nie udzieliły nam żadnej pomocy, pozostawiając nasz kraj samemu sobie. W rozdziale (Hitler miażdży Polskę – tytuł zdecydowanie przesadzony) poświęconym agresji Niemiec na Polskę czytamy:

„Celem gwarancji Londynu i Paryża z marca 1939 roku było zniechęcenie Niemców, nie zaś fizyczne zablokowanie ich agresji…
…Francuzi (ani tym bardziej Brytyjczycy) nie mieli możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek, nawet symbolicznych operacji lądowych czy też powietrznych, zanim polska armia została rozgromiona”

Myślę, że powyższy cytat każdy, kto przeczyta książkę Mawdsleya sam będzie mógł skomentować. Ja będąc historykiem całkowicie nie zgadzam się z tezą brytyjskiego historyka!

Poza wskazanym cytatem i tezą Mawdsleya, których w innych częściach książki nie brakuje, publikacja brytyjskiego historyka będąca podręcznikiem akademickim spełnia jednak swoją funkcję. Na prawie 490 stronach Mawdsley opisał najważniejsze wydarzenia, fakty i postacie II wojny światowej, tworząc dość dobre kompendium wiedzy na ten temat. Autor wprowadza czytelnika w czasy II wojny światowej prezentując najpierw tło największego w dziejach konfliktu zbrojnego. W pierwszym rozdziale poznamy między innymi potencjały gospodarcze i militarne walczących stron, sojusze, systemy polityczne w latach trzydziestych XX wieku czy cele państw, które wszczęły wojnę światową. Drugi rozdział autor poświęca Azji, a w szczególności Japonii i Chinom w latach 1937 – 1940. Kwestie azjatyckie poruszone przez brytyjskiego historyka są najlepiej opracowane w publikacji. Kolejne rozdziały podejmują już kwestie związane z agresjami hitlerowskich Niemiec, stosunków niemiecko-radzieckich, porównania sił obu państw, a także sprawy związane z kampaniami japońskimi w Azji. Walkom w Europie najwięcej miejsca Mawdsley poświęca jednak wojnie niemiecko-radzieckiej z lat 1941-1945. Sprawa kampanii w Polsce, we Francji, na Bałkanach czy w Afryce Północnej jest opisana dość skrótowo i nie porusza wielu problemów, o których warto by było wspomnieć.

Pozostałe rozdziały brytyjski historyk poświęcił oczywiście sprawom wojny na Pacyfiku i w Azji, a także ostatecznemu rozgromieniu nazistowskich Niemiec. Ostatnie dwie części publikacji omawiają zagadnienia nie tylko upadku Japonii, zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, ale także oceny walczących państw, zwycięzców i przegranych oraz spory historyczne dotyczące kwestii II wojny światowej. Mankamentem książki niewątpliwie jest zbyt skrótowe potraktowanie części tematów, które z punktu widzenia historyka zasługują jednak na bardziej szczegółowe omówienie. Ponadto niektóre kwestie, jak wspomniana sprawa nie wywiązania się przez Wielką Brytanię z gwarancji sojuszniczych wobec Polski, jest przez autora omawiana w taki sposób, że czytelnik ma wrażenie, iż próbuje on ewidentnie usprawiedliwiać pewne zaniechania ze strony państwa, którego jest obywatelem. To z pewnością rzutuje na całość publikacji Evana Mawdsleya.

Plusem opracowania niewątpliwie są cenne mapy, zdjęcia i ramki z ważniejszymi pojęciami. Szczególnie ta ostatnia z wymienionych zalet pozwala czytelnikowi na zrozumienie omawianych kwestii. Na plus należy zapisać także bogatą bibliografię, która szczegółowo dopasowana została do każdego z rozdziałów. Mimo kilku mankamentów zawartych w opracowaniu publikację należy ocenić jako dobrą. Jednak dla osoby posiadającej już dość szczegółowe informacje z zakresu II wojny światowej publikacja może nie spełnić oczekiwać czytelnika.

Evan Mawdsley jest wykładowcą historii powszechnej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu w Glasgow. Jego najnowsze publikacje to” „The Stalin Years: The Soviet Union, 1929-1953 oraz Wojna nazistowsko-sowiecka 1941-1945.

Autor: Evan Mawdsley;
Tytuł: „II wojna światowa. Nowe ujęcie”;
Wydawca: Wydawnictwo: Uniwersytetu Jagiellońskiego;
Rok i miejsce wydania: Kraków 2011;
Liczba stron: 490;
Cena: 60.86 zł;
Więcej tutaj

Polecam!

Tomasz Sanecki
Bytom, 17 lutego 2014 r.

Recenzja książki Patricka K. O`Donella „Odważyli się wrócić”

Niesamowita, a zarazem prawdziwa historia żydowskich szpiegów w nazistowskich Niemczech. Autor książki wprowadza czytelnika w tajemniczy świat II wojny światowej, w samo serce III Rzeszy Niemieckiej. To tam zostają wysłani bohaterowie książki, naturalizowani Amerykanie pochodzenia żydowskiego, którym udało się zbiec spod władzy nazistów. Nazistów, którzy w podbitych krajach wprowadzili tzw. „ostateczne rozwiązanie”, które nieuchronnie prowadziło do zagłady Żydów.

Patrick K. O`Donell przedstawiając historię „żydowskiej piątki”: Fredericka Mayera, Hansa Wynberga, Bernda Steinitza, Georga Gerbnera i Alfreda Rosenthala próbuje ukazać nie tylko ich patriotyzm, ale przede wszystkim chęć odwetu na wrogu, który zabijał ich niczemu winnych rodaków w Europie. Cała piątka po specjalistycznym szkoleniu szpiegowskim została wysłana na tyły wroga, aby tam w niebezpiecznych misjach, które dla wielu z ich współtowarzyszy kończyły się śmiercią, przekazywać tajne informacje, wprowadzać nazistów w błąd czy organizować tajne operacje.

Każdy z „piątki” ma coś do udowodnienia sobie i swoim bliskim. Podejmując się ryzykownej gry, której stawką było nawet ich życie, oddali nieocenione do dziś usługi wywiadowi amerykańskiemu. Najważniejszą postacią w książce jest jednak Frederick Mayer, jak pisze O`Donell – człowiek szczególnego formatu. Sam Mayer mówiąc o swoim życiu powiadał, że „Kto nie ryzykuje, nie wygrywa”, a „W życiu trzeba dawać z siebie wszystko”. Z kolei Patrick O`Donell kończąc swą publikację pisze o swych bohaterach w epilogu:

„Piątka zobowiązała się do zachowania tajemnicy i przez wiele lat po wojnie dotrzymywała tego przyrzeczenia. Kiedy zostali zwolnieni ze służby i wrócili do kraju, nie witano ich fanfarami i nie przyjmowano jak bohaterów. Wszyscy po cichu odwiesili swoje mundury do szafy i wrócili do cywilnego życia”

Ta pasjonująca publikacja zaciekawi każdego czytelnika. Niesamowita i trzymająca do końca w napięciu książka, opatrzona ciekawymi ilustracjami, to z pewnością doskonała lektura dla pasjonatów II wojny światowej i nie tylko. Prawdziwa historia żydowskich szpiegów w nazistowskich Niemczech opisana przez Patricka K. O`Donella ukazuje nam niezwykłą historię ludzi, którzy musieli zmierzyć się oko w oko ze swym największym wrogiem.

Patrick O’Donnell jest historykiem wojskowości i nagradzanym autorem siedmiu książek, w tym „Give Me Tomorrow”, „The Brenner Assignment”, „Beyond Valor”, „We Were One”.

Autor: Patrick K. O`Donell;
Tytuł: „Odważyli się wrócić”;
Wydawca: Świat Książki, Warszawa 2013;
Ilość stron: 256;
Cena: 33.20 zł;
Więcej tutaj

Gorąco Polecam!!!

Tomasz Sanecki,

Bytom, 9 grudnia 2013 r.

Łowcy nazistów. Polowanie na hitlerowskich zbrodniarzy wojennych

Artykuł znajduje się tutaj

Zapowiedź książki “Futbol w cieniu Holokaustu. Ajax, Holendrzy i wojna” – premiera 21 października 2013 roku

Przemilczane fakty z historii europejskiego futbolu Simon Kuper, brytyjski dziennikarz sportowy żydowskiego pochodzenia, omawia tragedię Holokaustu i jej późniejsze reperkusje z niespotykanej dotąd perspektywy – piłkarskiej.

Najwybitniejszy holenderski klub piłkarski Ajax Amsterdam, od zawsze związany był z tamtejszą społecznością żydowską. Autor przedstawia więc zarówno wojenne losy Żydów działających w Ajaksie, jak i powojenne związki klubu z Żydami, a pośrednio także Izraela z Holandią. Wskazuje przy tym na zaskakujące powiązania: wielka (i jak wielu przyznaje, całkowicie irracjonalna) sympatia do Kraju Tulipanów panująca w Izraelu, uniemożliwienie arbitrowi z Izraela sędziowania finału Mistrzostw Świata 1978 ze względu na udział Holandii, współtworzenie potęgi „żydowskiego” Ajaksu przez ludzi, którzy wzbogacili się na kolaboracji z III Rzeszą, rzekoma żydowskość wybitnego piłkarza Johanna Cruijffa i wiele innych.

Historia klubu Ajax Amsterdam stanowi dla autora punkt wyjścia do rozważań na temat niezwykłych faktów z historii europejskiego futbolu. Czytelnik pozna między innymi odpowiedzi na następujące pytania: Dlaczego Ernest Wilimowski, jeden z najlepszych strzelców w historii reprezentacji Polski, został wymazany z pamięci polskiego futbolu? Jak zakończył się jedyny mecz niemieckiej reprezentacji, na który pofatygował się Hitler? Jak wyglądały angielskie rozgrywki ligowe w czasie wojny? Dlaczego angielska reprezentacja przed meczem w Berlinie w 1938 roku przyłączyła się do gospodarzy w nazistowskim pozdrowieniu? Czy w latach 70. Diego Maradona mógł rozpocząć karierę w lidze holenderskiej?

Tekst polskiego wydania został opatrzony przez Simona Kupera przedmową, w której autor odnosi się również do aktualnych problemów polskiego futbolu.

Simon Kuper – brytyjski dziennikarz sportowy żydowskiego pochodzenia. Przyszedł na świat w Ugandzie, w młodości przeprowadził się z rodzicami do Holandii. Później mieszkał w RPA, Anglii, Niemczech, USA, Szwecji i na Jamajce. Studiował w Oxfordzie i na Harvardzie. Obecnie mieszka w Paryżu z żoną i dziećmi. Pisał dla „Observera” i „Guardiana”.

Książka Simona Kupera Futbol w cieniu Holokaustu to zalążek nowej serii wydawniczej: WIATR HISTORII. Seria ma stanowić zbiór literatury non-fiction przedstawiającej najważniejsze wydarzenia ostatniego stulecia z niespotykanej dotąd perspektywy. Pomysłodawcą serii i autorem przekładów jest Łukasz Golowanow, tłumacz literatury faktu, wielbiciel historii i lotnictwa. Kolejną pozycją w serii non-fiction będzie książka „Kobiety w kokpicie”, przybliżająca losy bohaterskich lotniczek biorących udział w II wojnie światowej.

Autor: Simon Kuper
Tytuł: “Futbol w cieniu Holokaustu. Ajax, Holendrzy i wojna”
Tytuł oryginalny: Ajax, the Dutch, the War
Wydawnictwo: Wiatr od Morza
Liczba stron: 352
Cena książki: 44 zł.

Więcej na stronie Wiatr od Morza
Planowana premiera: 21 października 2013

Gorąco Polecam!

Tomasz Sanecki
Bytom, 14 października 2013 r.

Recenzja książki „Efraim Zuroff. Łowca Nazistów”

Upływający czas był jego największym wrogiem. Efraim Zuroff walczył nie tylko z czasem, ale musiał być szybszy od śmierci, która zabierała kolejnych nieosądzonych zbrodniarzy nazistowskich. W ich ściganiu nie pomagały mu państwa, w których ukrywali się oprawcy, mający na sumieniu straszliwe czyny. Wręcz przeciwnie wiele z państw sprzyjało, a nawet chroniło zbrodniarzy.

W publikacji Efraima Zuroffa zetkniemy się nie raz z opisem sytuacji, które będą dla czytelnika szokujące. Bo jak inaczej uznać decyzję rządu, który mając niezbite dowody zbrodni, nie zgadza się na wydanie ukrywających zbrodniarzy. Historia „Ostatniego Łowcy Nazistów”, jakim niewątpliwie był Efraim Zuroff, to zderzenie się z prawdziwą rzeczywistością, brutalną, gdzie o prawdę trzeba walczyć wszędzie i z każdym.

Mimo rozpoczętej przez Zuroffa w 2002 roku „Operacji Ostatniej Szansy”, której celem było odnalezienie i osądzenie ukrywających się zbrodniarzy wojennych, wielu z nich wciąż cieszy się wolnością. Z drugiej strony udało się wytropić prawie 3 tysiące podejrzanych o zbrodnie wojenne. Wśród nich byli nie tylko nazistowscy prominenci, ale także kolaborujący z Niemcami: Austriacy, Litwini, Łotysze, Estończycy, Węgrzy czy Chorwaci.

Jak pisze Efraim Zuroff:

„Niemcy nigdy nie zabiliby sześciu milionów bez pomocy kilkuset tysięcy kolaborantów. Holocaust nie ograniczał się jedynie do antysemickiego szaleństwa Niemców i Austriaków. Wzięła w nim udział cała kontynentalna Europa. We wszystkich okupowanych krajach naziści znaleźli okrutnych i oddanych wolontariuszy”

Nie sposób nie zgodzić się z jego słowami, jak również z działaniami jakie podejmował, aby sprawiedliwości stało się zadość. Autora książki cenie przede wszystkim za upór i dążenie do celu, jakim było spełnienie marzeń milionów osób, które doświadczyły i przeżyły zbrodnicze czyny nazistów. Każdy komu nie jest obojętny los ofiar Holocaustu powinien przeczytać tą książkę. Po jej lekturze wielu zmieni sposób patrzenia na wydarzenia, które rozgrywały się ponad 70 lat temu w Europie.

Tytuł: Efraim Zuroff. Łowca nazistów
Autor: Efraim Zuroff
Wydawnictwo: Dolnośląskie
Liczba stron: 200
Cena: 20,64 zł
Więcej tutaj

Tomasz Sanecki

Bytom, 9 września 2013 r.

Recenzja książki Mario. R. Dederichsa „Heydrich. Twarz zła“

Był jednym z głównych organizatorów „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” w Europie, zaciekły nazista, prawa ręka Heinricha Himmlera, Protektor Czech i Moraw – Reinhard Heydrich. Człowiek ten bez skrupułów, nie patrząc na ludzkie życie piął się po szczeblach kariery, którą zniweczył udany zamach. Biografia Heydricha autorstwa Mario Dederichsa to dogłębna analiza życia jednego z najważniejszych notabli III Rzeszy Niemieckiej.

Był twórcą aparatu represji w nazistowskich Niemczech. Jako szef Sicherheitsdienst, Sicherheitspolizei, RSHA (Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy) decydował o życiu tysięcy ludzi. Na zorganizowanej przez niego konferencji w Wannsee omówiono kwestie „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej w Europie”. Decyzje, jakie na niej zapadły przesądziły o losach milionów Żydów, którzy masowo ginęli w obozach zagłady, głównie na terenie byłej Polski.

Biografia Heydricha to nie tylko opis jego błyskotliwej kariery zawodowej, ale również jego codzienne życie, relacje z rodziną oraz jego słabostki. Jedną z nich było rzekome pochodzenie żydowskie. Mimo, że dokonano nawet specjalistycznej ekspertyzy wykluczającej taką możliwość, pogłoski o domieszce krwi żydowskiej w żyłach Heydricha prześladowały go do końca życia, a fakt ten umiejętnie wykorzystywali jego wrogowie oraz sojusznicy.

Dederich analizując życie i dokonania Heydricha, próbuje rozwiązać zagadkę człowieka, który z jednej strony umiłował sport – uprawiał z powodzeniem szermierkę oraz kulturę – grał na skrzypcach, zaś z drugiej był twórcą nazistowskiej machiny zagłady, która pochłonęła miliony niewinnych istnień. Zbrodnie, których prowodyrem był ten zaciekły nazista nie ustały nawet po jego śmierci. Zamach w Pradze w 1942 roku nie tylko nie powstrzymał eksterminacji dokonywanej w obozach zagłady, ale był początkiem krwawych akcji odwetowych w Czechach, gdzie Heydrich pełnił funkcję Protektora Czech i Moraw.

Autor biografii zastanawia się także dlaczego nigdy nie zostały rozliczone zbrodnie Reinharda Heydricha. Nawet podczas procesu w Norymberdze, w którym przytaczano jego zbrodnicze plany, sędziowie nie podjęli się wydania pośmiertnego wyroku na jednym z największych zbrodniarzy wojennych. Bolesne jest również to, że po wojnie oraz w dzisiejszych czasach postać Heydricha była wzorem dla ludzi. Przytoczona w biografii sprawa berlińskiego neonazisty Arnulfa Priema, skazanego w 1995 roku za utworzenie grupy zbrojnej mówi sama za siebie. Określił on bowiem Heydricha za swój wzór, co ofiarom hitlerowskiego reżimu oraz ich potomkom wydaje się niepojętym, aby w naszych czasach wciąż istnieli ludzie, którzy nie potrafią zrozumieć zła, jakie wyrządzili całemu światu naziści.

Autor: Mario R. Dederichs
Tytuł: Heydrich. Twarz zła
Liczba stron: 224
Wydawnictwo: Dolnośląskie
Cena: 28,04 zł
Więcej na stronie Wydawnictwa Dolnośląskiego

Gorąco polecam!

Tomasz Sanecki

25 lipca 2013 r.