Recenzja książki Roberta F. Barkowskiego „Poitiers 732”

Bitwa pod Poitiers w południowej Francji należała do jednej z najważniejszych batalii wczesnego średniowiecza. Jak pisze Robert Barkowski nie bez przyczyny wielu europejskich historyków ocenia ją jako bitwę, która powstrzymała ekspansję islamu w głąb Europy Zachodniej. Autor opisując przebieg starcia, które zmieniało dzieje Europy w VIII wieku, skupił się nie tylko na konfrontacji między wojskami Karola Młota a wojskami muzułmańskimi, ale również ukazał między innymi napływ islamu do Europy Południowej, rozwój Państwa Franków, podboje muzułmanów na Półwyspie Iberyjskim oraz skutki bitwy pod Poitiers. Z jednej strony zahamowała ona pochód islamu w głąb Europy, zaś z drugiej umożliwiła dynastii Karolingów stworzenie państwa, które z czasem urosło do miana europejskiej potęgi.

Czytaj dalej

Recenzja książki Theo Aronsona „Zwaśnieni Monarchowie. Europejskie trony w przeddzień katastrofy 1914 roku”

Publikacji poświęconych I wojnie światowej, a w szczególności działaniom wojennym i dyplomacji w latach 1914 – 1918 roku nie brakuje na rynku wydawniczym. W przypadku publikacji „Zwaśnieni Monarchowie. Europejskie trony w przeddzień katastrofy 1914 roku” mamy do czynienia z historią dwunastu monarchów europejskich oraz ich krajów w przededniu jednej z największych katastrof w dziejach ludzkości – I wojny światowej. Konflikt ten przyczynił się do upadku największych monarchii na Starym Kontynencie, a mianowicie: Romanowów, Habsburgów oraz Hohonzollernów, ale także wyniszczenia wielu państw europejskich, w tym również zwycięzców. Co ważne, jak podkreśla autor książki dzięki kontaktom z wieloma osobistościami, w tym przede wszystkim Elżbiecie, królowej matce, mógł poznać historię i nieznane dotąd fakty z życia wielu koronowanych głów Europy. Ponadto publikacja wielu dokumentów z Royal Archives również wspomogło publikację brytyjskiego pisarza. W ten sposób powstała wyjątkowa publikacja, która podejmuje wiele interesujących wątków z życia oraz panowania największych dworów europejskich, jak również państw, gdzie koronowany głowy miały tylko iluzoryczny wpływ na bieżące sprawy w państwie.

Istotnym punktem książki, który podkreśla Aronson jest fakt, że w 1910 roku Europa była krajem królów i książąt. Osiem lat później, w 1918 roku wielu z nich zostało obalonych, a był wśród nich również monarcha, który zmianę władzy przepłacił życiem. Mowa oczywiście o Mikołaju II Romanowie, ostatnim carze Rosji, który razem ze swoją rodziną został na rozkaz bolszewików zamordowany w 1918 roku. Co ważne także, za jedną z przyczyn wybuchu I wojny światowej uważa się wydarzenia z 28 czerwca 1914 roku, czyli zamach na następcę tronu Austro-Węgier arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Habsburga. Brytyjski pisarz ukazując europejskie dwory i ich przedstawicieli stara się pokazać, że niezależnie od stopnia sprawowania przez nich władzy w swoim państwie, uznawani byli za przedstawicieli narodu, uosobieniem państwa, a także symbolem kontynuacji jego tradycji.

Czytaj dalej

Recenzja książki Kennetha Alforda i Theodore P. Savas „Skarby Nazistów. Poszukiwanie łupów III Rzeszy”

Do dziś nie wiemy, ile naziście zrabowali i ukryli złota, kosztowności, drogocennych obrazów i innych skarbów, które przez sześć lat wojny pozyskiwali z podbitych krajów. Zajęcie Czechosłowacji, Polski, Francji, Belgii, Holandii, krajów bałkańskich oraz wojna w Rosji otwarło przed prominentnymi politykami III Rzeszy Niemieckiej dostęp do nieograniczonych bogactw. O nich właśnie piszą dwaj amerykańscy pisarze Kenneth Alford i Theodore Savas, którzy w swojej publikacji pokazali, jak za dnia nazistowscy politycy pracowali dla Hitlera, a nocą napełniali swoje kieszenie zrabowanym łupem. Wraz z chylącą się ku upadkowi III Rzeszą Niemiecką esesmani ładowali zrabowane w podbitej Europie złoto, dewizy i klejnoty do pociągów, samochodów i na ciężarówki, a potem ruszali w austriackie góry. Tam ukrywali swoje łupy, by nie wpadły w ręce aliantów i uciekali. Tropem esesmanów, którzy odpowiedzialni byli zarówno za rabowanie złota, klejnotów, pieniędzy, dzieł sztuki, jak również ich ukrywanie, ruszyli autorzy książki. Pokazali oni, że prowadzone po wojnie intensywne śledztwo pozwoliło odzyskać przynajmniej część zrabowanych skarbów. Większa ich część pozostała jednak nieodkryta. Co jednak stało się z nimi, a także jakie losy były ich bezprawnych właścicieli? To jest główny temat książki „Skarby Nazistów. Poszukiwanie łupów III Rzeszy”.

Czytaj dalej

Recenzja książki Geoffreya Ellisa „Cesarstwo Napoleona”

NapoleonPostać Napoleona Bonaparte do dziś wzbudza nie tylko wśród historyków z jednej strony zachwyt, zaś z drugiej pogardę dla jego osoby. Wpływ na to mają przede wszystkim jego dokonania, zarówno te na polu militarnym, jak również prawnym, gospodarczym i kulturalnym. Dla jednych był wyzwolicielem, dla drugich tyranem, który pałał rządzą coraz to większych wpływów, nie licząc się z pochłaniającymi jego cele tysiącami ofiar śmiertelnych na polach bitewnych. Próbę oceny panowania Napoleona Bonaparte w okresie cesarstwa podjął się Geoffrey Ellis, który opierając się na najnowszych badaniach przedstawił obraz jego panowania na tle przemian społeczno-gospodarczych, a także wpływ Cesarza Francuzów na politykę, gospodarkę i prawo podbitych krajów w Europie.

Czytelnik sięgając po tą pracę może się zdziwić, że kwestie militarne zostały w niej pominięte lub są bardzo pobocznie opisane. I nie ma się czemu dziwić. Publikacja Ellisa ma przede wszystkim ukazać Cesarstwo Napoleona od strony społecznej, gospodarczej i prawnej. W innym przypadku informacje, które chciał przekazać autor publikacji, prawdopodobnie rozmyłyby się na tle wydarzeń wojennych.

Czytaj dalej

Recenzja książki C.W. Gortnera „Potomek Tudorów”

TudorowieTo już kolejna publikacja historyczna Christophera W. Gortnera poświęcona Tudorom i związanym z nimi tajemnicami i zagadkami. W książce amerykańskiego pisarza, do czego zdążył nas już przyzwyczaić, nie brakuje wartkich akcji i zmieniającego się biegu wypadków, a także podstępu, miłości, a to wszystko na tle wydarzeń historycznych, które rozgrywają się w XVI-wiecznej Anglii.

Swoją powieść historyczną autor rozpoczyna w roku 1558 i wspomnień przebywającego w szwajcarskiej Bazylei – Brendana Presscota. Autor dość szybko wprowadza czytelnika w wir wydarzeń na dworze angielskim, a to za sprawą informacji o śmierci królowej Anglii – Marii. Na tron wstępuje wówczas młodziutka Elżbieta Tudor, osaczona zewsząd wrogami i szpiegami, którzy za wszelką cenę chcą ją nie tylko usunąć z tronu, ale nawet zabić. Za każdym filarem bowiem może kryć się skrytobójca, a każdy łyk wina może zawierać truciznę, która zakończy życie i panowanie młodziutkiej królowej.

Czytaj dalej

Recenzja książki Jerzego Besali „Miłość i strach. Dzieje uczuć kobiet i mężczyzn – wiek XVI-XVIII. Uwolnienie i konsumpcja żądz”

978-83-7506-947-1„Wiek XVI i XVII to epoka odkryć geograficznych, wielkich przemian związanych z rozwojem handlu, wytwórczością, urbanizacją, szczególnie we Włoszech, gdzie już w XVI wieku połowa ludzkości mieszkała w miastach. To czasy reformacji, zmian teologicznych i podejścia do płciowości, edukacji kobiet z elit, rozwoju druku, co wpłynęło także na relacje między mężczyzną a kobietą. Średniowieczny wzorzec się załamywał, szły nowe czasy dla obu płci. Czy lepsze?”

No właśnie, już we wstępnie wspaniałej pracy Jerzego Besali, znanego z takich publikacji jak: „Stefan Batory” czy „Zygmunt I Stary i Bona Sforza”, autor stawia nam pytanie – Czy lepsze czasy nadeszły dla mężczyzny i kobiety wraz z nadejściem nowej epoki w Europie – epoki odkryć, przemian i przede wszystkim postępu cywilizacyjnego.

Jak pisze dalej wybitny historyk:

„Nadeszły czasy, gdy mężczyźni przestawali być dominantami w realizowaniu miłości jako pożądania. Wykształcone królowe, jak osławiona francuska Margot de Valois, potrafiły gardzić prostackimi mężczyznami w stopniu dotąd niespotykanym, pisać feministyczne teksty i same otwarcie realizować swe seksualne potrzeby”

Tak właśnie zmieniała się Europa w XVI i XVII wieku. Pozycja mężczyzny wyraźne osłabła w znaczeniu seksualnym, wraz z rozwojem nauki i piśmiennictwa kobiety zaczęły być coraz bardziej samodzielne w realizowaniu swych potrzeb natury seksualnej. A więc jaka była wówczas pozycja i rola kobiety? Jak wyglądy stosunki między mężczyzną a kobietą? oraz jakie panowały wówczas zwyczaje? Jerzy Besala w czwartym tomie swojej książki opisuje między innymi: romanse i miłosne manipulacje wśród polskich i europejskich elit, dworską etykietę i zwyczaje, postępującą seksualizację pojęcia miłości, co szczególnie wyraźnie było widoczne w kręgach szlacheckich.

W swojej pracy autor ukazał także szlacheckie żądze, intymne sfery największych władców i władczyń Europy, stosunek kościoła rzymskiego do sfery seksualnej, ale także wpływ wyznań reformowanych i ich podejście do kwestii stosunków między kobietą i mężczyzną. Ponadto odmienną kwestię uczuć kobiety ukazuje nam Besala na przykładzie między innymi Elżbiety Batory. W tym przypadku autor ma na myśli fakt, że kobiecie również, podobnie jak mężczyznom, nie są obce najokrutniejsze żądze. To niewątpliwie są najciekawsze wątki poruszone przez polskiego historyka.

Praca Jerzego Besali to nie tylko kompendium wiedzy o kwestiach uczuciowych i seksualnych Europy XVI-XVIII wiecznej, ale także ciekawe odwołania do spraw historycznych, dotyczących europejskich władców, kościoła katolickiego oraz reformacji. Polecam każdemu pracę jednego z najwybitniejszych polskich historyków. Warto do niej zajrzeć. Już sam fakt, że jest to dzieło Besali zachęca do przeczytania.

Jerzy Besala zajmował się dziejami najnowszymi, a potem rzeczpospolitą szlachecką. Między innymi: książek Stefan Batory (2010) i Zygmunt Stary i Bona Sforza (2012), biografii hetmana Stanisława Żółkiewskiego oraz trzytomowej pracy Małżeństwa królewskie. Piastowie. Jagiellonowie. Władcy elekcyjni traktującej o życiu uczuciowym książąt i królów polskich i ich wpływie na politykę. Współpracuje z „Polityką” i „Wiedzą i Życiem”. Ostatnio zajmuje się zagadnieniami z pogranicza historii, psychologii i antropologii.

Autor: Jerzy Besala;
Tytuł: „Miłość i strach. Dzieje uczuć kobiet i mężczyzn – wiek XVI-XVIII. Uwolnienie i konsumpcja żądz”;
Wydawca: Wydawnictwo Zysk i S-ka;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2014;
Liczba stron: 515;
Cena: 44,50 zł;
Więcej: tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 11 sierpnia 2014 r.

Recenzja książki Jeana des Carsa „Kobiety, które zawładnęły Europą”

kobiety-ktore-zawladnely-europa„Historia bywa niekiedy zdominowana przez kobiety”

Ten cytat ze wstępu autora jest kontrastem do twierdzenia Wiktora Hugo „Jakże słaba jest królowa i jak niewiele znaczy”, z którym polemizuje des Cars, uważając go za niesprawiedliwy. Czy tak faktycznie jest, czytelnik przekona się po lekturze publikacji, w której autor opisał dwanaście najbardziej wpływowych kobiet w historii Europy.

Praca francuskiego historyka to życiorys skrajnie różnych postaci, europejskich monarchiń, tych rządzących w XVI wieku i tych współczesnych. Jakie były, czym się charakteryzowały? Z opisów, jakie zamieścił autor dostrzeżemy z jednej strony inteligentne uzurpatorki, zabójczynie i kobiety pozbawione skrupułów, zaś z drugiej czułe i kochające matki, dbające bez względu na koszty o dobro swojego potomstwa. W książce Jean des Cars opisał dwanaście, według jego uznania kobiet – królowych i cesarzowych, które miały największy wpływ na losy państwa, w których współrządziły lub rządziły, a także były obdarzone niezwykłym intelektem i charyzmą, dzięki czemu były w stanie wybić się ponad swych małżonków i możnowładztwo.

Wśród dwunastu wybranych przez francuskiego historyka królowych i cesarzowych znalazły się między innymi: Katarzyna Medycejska, Eugenia – cesarzowa Francji, Elżbieta – cesarzowa Austrii i królowa Węgier, Astrid – królowa Belgii oraz królowa brytyjska Elżbieta II. Każda z opisanych postaci z jednej strony różni się od siebie, zaś z drugiej strony wiele ich łączy. Czytelnik podejmując się lektury tej świetnej publikacji musi mieć jednak bezwzględnie na uwadze fakt, że opisane postacie żyły w różnych czasach. Autor dość dokładanie zwraca na to uwagę. Przykładem może być tutaj Katarzyna Medycejska żyjąca w czasach wojen religijnych, caryca Katarzyna II zmagająca się ze zmianami w Rosji i kwestią polską, Maria Antonina – kobieta rozrzutna, która skończyła na szafocie, Maria Teresa – cesarzowa Austrii i wróg króla pruskiego Fryderyka II czy wreszcie współcześnie nam żyjąca – Elżbieta II – jak pisze autor „najlepiej poinformowana kobieta świata”.

O swych bohaterkach francuski historyk mówi:

„Bez nich nasza przeszłość byłaby inna i, nie wahajmy się tego powiedzieć, mniej pasjonująca…”

„To one, kobiety władczynie, kobiety wpływowe, zajmują w naszej pamięci czołowe miejsce”

Nie sposób nie zgodzić się z francuskim historykiem, który w ciekawy sposób ukazuje nam także dworskie etykiety, maniery królowych, a także ich wpływy na losy największych państw Europy. Ponadto w myśl starego przysłowia „Jak cię widzą, tak cię piszą” można tak powiedzieć o bohaterkach tej książki. Ich życie bacznie obserwowane, było komentowane i opisywane zarówno w XVI wieku, jak i dzisiaj. Znajdujemy także wiele podobieństw. Jakie, zachęcam do lektury książki, która okazała się strzałem w dziesiątkę.

W pracy nie brakuje także interesujących zagadnień i ciekawostek z zakresu pałacowych intryg, spisków i kłamstewek, którymi obdarzały królowe swych mężów czy możnowładztwo. To niewątpliwie jest atutem tej publikacji, która dla historyków jest uzupełnieniem wiedzy o losach i życiu największych władczyń w historii świata.

Jean des Cars – francuski historyk i dziennikarz, związany we Francji z takimi tytułami jak: Paris Match czy Le Figaro. Jest także specjalistą od dynastycznych dziejów rodzin królewskich Habsburgów i Grimaldich.

Tytuł: „Kobiety, które zawładnęły Europą”;
Autor: Jean des Cars;
Wydawca: Wydawnictwo Muza;
Rok i miejsce wydania: Warszawa 2014;
Liczba stron: 334;
Cena: 22,50 zł;
Więcej: tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 21 lipca 2014 r.

Recenzja książki C.W. Gortnera „Przysięga Królowej. Historia Izabeli Kastylijskiej”

Gortner_Przysiegakrolowej_500pcx„Nikt nie wierzył, że zostałam stworzona do rzeczy wielkich”

A jednak! Dzisiaj śmiało możemy powiedzieć, że jej panowanie otworzyło Hiszpanii drogę do podboju ówczesnego świata. Królowa, która stworzyła podwaliny pod potęgę późniejszej Hiszpanii. To Izabela Kastylijska przeszła do historii jako władczyni kojarzona ze zjednoczeniem tego państwa, które w XVI wieku stało się światowym imperium. Jej wnuk Karol V, a później prawnuk Filip II stworzyli z Hiszpanii państwo, które budziło z jednej strony podziw, zaś z drugiej strach wśród Europejczyków. To z Izabelą kojarzone jest utworzenie inkwizycji w Kastylii, zakończeniem wielowiekowej rekonkwisty oraz wsparcie wypraw Krzysztofa Kolumba, dzięki którym Hiszpania podbiła nieznany dotąd świat.

Książka C. W. Gortnera „Przysięga Królowej. Historia Izabeli Kastylijskiej” to fantastyczna opowieść o codziennym życiu, sile władzy, intrygach i trudnych wyborach, jakie musiała podejmować jedna z najbardziej znanych postaci w dziejach historii Hiszpanii i Europy. Z jednej strony czytelnik zmierzy się z osobą królowej dążącej za wszelką cenę do zjednoczenia państwa, zaś z drugiej z postacią odpowiedzialną za straszliwe prześladowania i zbrodnie popełniane przez inkwizycję. To właśnie czytelnik będzie musiał sam ocenić jaką postacią była Izabela Kastylijska. Czy należy stawiać ją za wzór do naśladowania, czy była religijną fanatyczką, czy też wizjonerką, dzięki której odmienił się świat.

Publikację poświęconą Izabeli Kastylijskiej autor podzielił na cztery części. Zakończył ją jednak nie w chwili jej śmierci, ale w 1492 roku, a więc datą oznaczającą rozpoczęcie wypraw do Nowego Świata przez Krzysztofa Kolumba. Poznamy więc okres jej pobytu w Arevalo, późniejszą walkę o prawo do tronu, jej małżeństwo z Ferdynandem Aragońskim, a także zawiłe dzieje polityki wewnętrznej i zagranicznej. Autor dość trafnie ukazuje dwa oblicza Izabeli Kastylijskiej. Swoje życie, jak opisuje Gortnera, poświęciła bowiem walce o zjednoczenie kraju, reformy i umocnienie swej władzy w Hiszpanii. Z drugiej jednak strony autor książki nie próbuje ukryć i wprost ukazuje czytelnikowi grzechy, jakie popełniła Izabela w imię swych fanatycznych wizji i ideałów. Wprowadzenie inkwizycji oraz zdobycie Grenady i wygnanie z niej Żydów są najciemniejszymi plamami w życiorysie królowej. Potwierdzają to słowa Gortnera:

„Nie należy zapominać, że tak jak my wszyscy, Izabela też czasem błądziła – królowa była zarówno wytworem swoich czasów, jak i kobietą wyjątkową…”

„…Kolejną ciemną plamą na reputacji królowej było wygnanie Żydów w 1492 roku…”

„Ustanowienie przez królową hiszpańskiej inkwizycji jest solą w oku nawet jej największych wielbicieli i kolejnym argumentem dla krytyków”

Czy owe decyzje podjęła w imię swych fanatycznych ideałów, czy jednak były one związane z ówczesną sytuacją w Hiszpanii i polityką, której celem było zapewnienie wewnętrznego spokoju i utrzymania wpływów? Myślę, że po przeczytaniu tej książki każdy z nas będzie mógł odpowiedzieć na to pytanie.

Książka poświęcona Izabeli Kastylijskiej utrzymana w tonie powieści historycznej jest doskonałą publikacją opisującą przede wszystkim postać królowej, a także czasy początków wielkiej Hiszpanii, jej społeczeństwa, bolesnego rodzenia się krwawej inkwizycji oraz tworzenia nowego świata, jaki nastąpił po wyprawie Krzysztofa Kolumba. Napisana lekkim językiem, trzymająca w napięciu, pełna zwrotów akcji fabuła to cechy powieści Gortnera. Niech poniższy cytat odda to, kim była w schyłku swojego życia królowa Izabela Kastylijska:

„Nie, nie wiem, co odkryje Kolumb. Jednego jestem pewna: wróci. Jesteśmy podobni, nawigator i ja. Wiele lat temu nikt nie wierzył, że zostałam stworzona do rzeczy wielkich.
A teraz jestem Izabelą, królową Hiszpanii”

C.W. Gortner jest autorem poczytnych powieści historycznych i miłośnikiem historii. Zbierając materiały do książek odbył liczne podróże, uczył się dworskich tańców i zamieszkał w zamku w Hiszpanii. Jego powieści przetłumaczono na kilkanaście języków.

Polecam każdemu, nie tylko historykom, tą wspaniałą powieść odkrywającą na nowo postać Izabeli Kastylijskiej, królowej Hiszpanii, wizjonerki, kobiety, która zmieniła rozdarty kraj tworząc podwaliny pod przyszłe imperium. Premiera książki będzie miała miejsce już 30 kwietnia.

Autor: C.W. Gortner;
Tytuł: „Przysięga Królowej. Historia Izabeli Kastylijskiej”;
Wydawca: Wydawnictwo Znak;
Miejsce i rok wydania: Kraków 2014;
Liczba stron: 448;
Cena: 27,93 zł.
Więcej: tutaj

Szczególnie Polecam!!!
Tomasz Sanecki,
28 kwietnia 2014 r.

Recenzja książki Evana Mawdsleya „II wojna światowa. Nowe ujęcie”

Publikacji na temat II wojny światowej na rynku polskim nie brakuje. Każda nowa książka, której autor podejmuje się opisania dziejów największego konfliktu w historii ludzkości raczej nie wnosi nic nowego. Podobnie jest z publikacją Evana Mawdsleya, który wyraża kilka odmiennych od przyjętych poglądów na temat II wojny światowej, jednak w większości jego pracy nie znajdziemy żadnych sensacji, które mogłyby wstrząsnąć czytelnikiem, poza oczywiście niektórymi stwierdzeniami autora.

Mam tu między innymi na myśli kwestię polską. Została ona przez Mawdsleya w wielu kwestiach opisana bardzo skrótowo. Na dodatek autor próbuje z całą stanowczością bronić Wielkiej Brytanii i Francji, które w 1939 roku nie udzieliły nam żadnej pomocy, pozostawiając nasz kraj samemu sobie. W rozdziale (Hitler miażdży Polskę – tytuł zdecydowanie przesadzony) poświęconym agresji Niemiec na Polskę czytamy:

„Celem gwarancji Londynu i Paryża z marca 1939 roku było zniechęcenie Niemców, nie zaś fizyczne zablokowanie ich agresji…
…Francuzi (ani tym bardziej Brytyjczycy) nie mieli możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek, nawet symbolicznych operacji lądowych czy też powietrznych, zanim polska armia została rozgromiona”

Myślę, że powyższy cytat każdy, kto przeczyta książkę Mawdsleya sam będzie mógł skomentować. Ja będąc historykiem całkowicie nie zgadzam się z tezą brytyjskiego historyka!

Poza wskazanym cytatem i tezą Mawdsleya, których w innych częściach książki nie brakuje, publikacja brytyjskiego historyka będąca podręcznikiem akademickim spełnia jednak swoją funkcję. Na prawie 490 stronach Mawdsley opisał najważniejsze wydarzenia, fakty i postacie II wojny światowej, tworząc dość dobre kompendium wiedzy na ten temat. Autor wprowadza czytelnika w czasy II wojny światowej prezentując najpierw tło największego w dziejach konfliktu zbrojnego. W pierwszym rozdziale poznamy między innymi potencjały gospodarcze i militarne walczących stron, sojusze, systemy polityczne w latach trzydziestych XX wieku czy cele państw, które wszczęły wojnę światową. Drugi rozdział autor poświęca Azji, a w szczególności Japonii i Chinom w latach 1937 – 1940. Kwestie azjatyckie poruszone przez brytyjskiego historyka są najlepiej opracowane w publikacji. Kolejne rozdziały podejmują już kwestie związane z agresjami hitlerowskich Niemiec, stosunków niemiecko-radzieckich, porównania sił obu państw, a także sprawy związane z kampaniami japońskimi w Azji. Walkom w Europie najwięcej miejsca Mawdsley poświęca jednak wojnie niemiecko-radzieckiej z lat 1941-1945. Sprawa kampanii w Polsce, we Francji, na Bałkanach czy w Afryce Północnej jest opisana dość skrótowo i nie porusza wielu problemów, o których warto by było wspomnieć.

Pozostałe rozdziały brytyjski historyk poświęcił oczywiście sprawom wojny na Pacyfiku i w Azji, a także ostatecznemu rozgromieniu nazistowskich Niemiec. Ostatnie dwie części publikacji omawiają zagadnienia nie tylko upadku Japonii, zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, ale także oceny walczących państw, zwycięzców i przegranych oraz spory historyczne dotyczące kwestii II wojny światowej. Mankamentem książki niewątpliwie jest zbyt skrótowe potraktowanie części tematów, które z punktu widzenia historyka zasługują jednak na bardziej szczegółowe omówienie. Ponadto niektóre kwestie, jak wspomniana sprawa nie wywiązania się przez Wielką Brytanię z gwarancji sojuszniczych wobec Polski, jest przez autora omawiana w taki sposób, że czytelnik ma wrażenie, iż próbuje on ewidentnie usprawiedliwiać pewne zaniechania ze strony państwa, którego jest obywatelem. To z pewnością rzutuje na całość publikacji Evana Mawdsleya.

Plusem opracowania niewątpliwie są cenne mapy, zdjęcia i ramki z ważniejszymi pojęciami. Szczególnie ta ostatnia z wymienionych zalet pozwala czytelnikowi na zrozumienie omawianych kwestii. Na plus należy zapisać także bogatą bibliografię, która szczegółowo dopasowana została do każdego z rozdziałów. Mimo kilku mankamentów zawartych w opracowaniu publikację należy ocenić jako dobrą. Jednak dla osoby posiadającej już dość szczegółowe informacje z zakresu II wojny światowej publikacja może nie spełnić oczekiwać czytelnika.

Evan Mawdsley jest wykładowcą historii powszechnej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu w Glasgow. Jego najnowsze publikacje to” „The Stalin Years: The Soviet Union, 1929-1953 oraz Wojna nazistowsko-sowiecka 1941-1945.

Autor: Evan Mawdsley;
Tytuł: „II wojna światowa. Nowe ujęcie”;
Wydawca: Wydawnictwo: Uniwersytetu Jagiellońskiego;
Rok i miejsce wydania: Kraków 2011;
Liczba stron: 490;
Cena: 60.86 zł;
Więcej tutaj

Polecam!

Tomasz Sanecki
Bytom, 17 lutego 2014 r.

Recenzja książki Kacpra Nowaka „Tortuga. Dzieje wyspy piratów”

„Podczas odprawiania mszy świętej, na której nie brakowało bukanierów, jeden z członków załogi okrętowej zakłócał porządek nabożeństwa. Jego kapitan, imieniem czy nazwiskiem Daniel, nie zastanawiając się długo, szybko przywołał kompana do porządku: wypalił mu w twarz z pistoletu, a tamten padł sztywny na ziemię. Po chwili wszyscy ponownie zagłębili się w modlitwie, a ciało zabitego zuchwalca wrzucono do morza”

Ten cytat z publikacji Kacpra Nowaka „Tortuga. Dzieje wyspy piratów” pokazuje czytelnikowi dobitnie, że ludzkie życie dla bohaterów książki nie miało dla nich żadnego znaczenia. A byli nimi piraci, którzy jak wskazuje tytuł publikacji na miejsce swojego działania upatrzyli sobie niewielką wyspę na Morzu Karaibskim – Tortugę. Ta leżąca na północny-zachód od Haiti wyspa w XVII wieku była ojczyzną i azylem dla przemytników, złodziei, zabójców, uciekinierów politycznych oraz religijnych, a przede wszystkim piratów.

To tam żądni bogactw, sławy i wolności piraci stworzyli miejsce, gdzie każdy z nich mógł bezpiecznie się schronić, przepić swoje zdobyte pieniądze i łupy, zabawić się i nie obudzić się na drugi dzień z pętlą na szyi lub w więzieniu. Publikacja Kacpra Nowaka to historia nie tylko Tortugi – wyspy piratów, ale historia korsarzy, którzy w XVII wieku na wodach opływających Amerykę stanowili największe zagrożenie, będąc postrachem cywilów, a także regularnych wojsk i statków handlowych.

Autor książki ukazuje czytelnikowi postać największych piratów, ich dzieje, związki z ówczesnymi potęgami morskimi, jakimi były: Francja, Anglia, Holandia i Hiszpania. Pirackie wierzenia, prawo, honor i kodeks piracki, codzienne życie, pełne wrażeń, chociaż bardzo ulotne, a także przygody, rabunki, napady, wojny. To wszystko znajdziemy w książce Nowaka, który rewelacyjnie przedstawił codzienne życie pirata w XVII wieku. Ciekawe ryciny, zdjęcia, mapy, kalendarium wydarzeń oraz biografie największych korsarzy są dodatkowym plusem publikacji.

Dla wielu z tych, którzy przeczytają książkę podejście do filmów i historii o piratach powinno się zmienić. Autor pokazuje nam bowiem, w jak brutalny sposób traktowali oni cywilów, kobiety i dzieci oraz swych wrogów, nie mając litości dla nikogo i niczego. Ich celem było tylko i wyłącznie złupienie najechanych wysp, miast i miasteczek, a ci, którzy próbowali im w tym przeszkodzić, dość szybko byli wysyłani na tamten świat. W publikacji dość istotne jest także ukazanie, jak ówczesne potęgi morskie wykorzystywały piratów do swych celów, a także jak wielu z nich było w czynnej służbie króla Francji czy Anglii. Wielu z korsarzy dosłużyło się bowiem wysokich stanowisk państwowych, a niektórzy z nich otrzymali nawet najwyższe odznaczenia w dowód uznania za swoją służbę.

Publikację Kacpra Nowaka polecam nie tylko historykom, ale przede wszystkim miłośnikom i fascynatom przygód pirackich na odległych morzach. Każdy, kto sięgnie po lekturę książki „Tortuga. Dzieje wyspy piratów” na pewno się nie zawiedzie.

Autor: Kacper Nowak;
Tytuł: „Tortuga. Dzieje wyspy piratów”
Wydawnictwo: Nowy Świat, Warszawa 2013;
Liczba stron: 184;
Cena: 29,99 zł;

Więcej tutaj

Gorąco Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 17 lutego 2014 r.