Recenzja książki pod redakcją Teresy Wolińskiej i Pawła Filipczak „Bizancjum i Arabowie. Spotkanie cywilizacji VI – VIII wiek”

„Chociaż piszemy o spotkaniu, nie możemy zaprzeczyć, że doszło także do ich zderzenia. W połowie VII w. muzułmanie zajęli zbrojnie niemal cały bizantyjski Bliski Wschód. Dokonali tego przemocą, często w sposób brutalny, co nie ulega najmniejszej wątpliwości. Jednak nie sposób nie dostrzec, że na chronologicznej osi bizantyńsko – arabskich relacji podbój muzułmański był aktem jednorazowym”

Publikacja historyków Uniwersytetu Łódzkiego ze względu na opisywane wydarzenia oraz ekspansję arabską na tereny Bizancjum została podzielona na trzy części: „Przed podbojem”, „Podbój” i „Po podboju”. Autorzy zajmując się aspektami politycznymi, kulturowymi, społecznymi, gospodarczymi, a także religijnymi bazowali na bogatej literaturze źródłowej – łacińskiej, greckiej, arabskiej, syryjskiej, armeńskiej i koptyjskiej. Dzięki temu zespół badaczy związanych z Centrum Badań nad Historią i Kulturą Basenu Morza Śródziemnego i Europy Środkowo-Wschodniej im. profesora Waldemara Cerana na Uniwersytecie Łódzkim stworzyło publikację prezentującą wzajemne przenikanie się dwóch odrębnych kultur. Na fakt zasługuje jednak uwagę, że ekspansja muzułmańska na Bliskim Wschodzie tak naprawdę rozpoczęła okres podbojów ziem należących do Bizancjum, zakończonych ostatecznie w XV wieku upadkiem Konstantynopola.

Czytaj dalej

Recenzja książki Mirosława J. Leszka i Kiriła Marinowa „Carstwo Bułgarskie”

Bułgaria jak piszą autorzy książki należy do jednego z najstarszych państw na kontynencie europejskim. Kraj, który powstał pod koniec VII wieku przez ponad stulecie dominował na Półwyspie Bałkańskim, gdzie był równorzędną siłą dla Bizancjum. Okres dynamicznego rozwoju tego państwa oraz potęgi na Bałkanach jest przedmiotem pracy dwóch historyków wywodzących się z Uniwersytetu Łódzkiego.

W swojej pracy skupili się na latach 866 – 971, kiedy w Bułgarii po przyjęciu chrztu doszło do gruntowanych zmian w państwie, rozwoju kultury, kształtowania własnego języka literackiego, a także wzrostu potęgi zwłaszcza wobec swojego głównego rywala – Bizancjum, które ostatecznie zniszczyło Bułgarię. Na polskim rynku wydawniczym mało jest publikacji poświęconych Bułgarii i jej dziejom, zwłaszcza w początkowym okresie tworzenia się tego bałkańskiego państwa. Książka ta z pewnością wypełnia tą lukę, a czytelnik po jej lekturze nie będzie zawiedziony.

Czytaj dalej

Recenzja książki Jerzego S. Łątka „Sulejman II Wspaniały. Zdobywca. Władca. Reformator”

8032Panowanie Sulejmana Wspaniałego uznawane jest w historiografii za okres największego rozkwitu Imperium Osmańskiego. Władca Turcji odnosił zwycięstwa nie tylko w Europie, zagrażając nawet Wiedniowi, ale także w Azji. Jego państwo rozciągało się na trzech kontynentach. Sulejman zasłynął także jako wielki prawodawca i reformator swojego państwa. Wszystkie te informacje zawarł w biografii Sulejmana II polski historyk Jerzy Łątka, który skupił się nie tylko na wielkich podbojach Padyszacha, ale także przedstawiając nam historię jego rodziny, zmiany, jakie przeprowadził w swoim państwie, a także kwestię następstwa tronu i jego związku z ukochaną Roksolaną.

We wstępie jednak autor przedstawił historię Turków, ich pochodzenie, wywodzenie się nazwy Osmanów, wędrówki oraz podboje, które zawiodły ich w końcu do Azji Mniejszej. Jak pisze Jerzy Łątka przełomowym wydarzeniem nie tylko w dziejach Turcji, ale też i Europy był upadek Konstantynopola:

„Bizancjum ciągle stanowiło siłę zdolną oprzeć się bitnym koczownikom, stąd ekspansję skierowano przeciwko krajom bałkańskim. Dopiero blisko wiek później, 29 maja 1453 r., Mehmed II zdobył miasto Konstantynopol, wymazując z mapy kiedyś potężne Imperium Bizantyjskie. Upadek Konstantynopola stanowi punkt zwrotny w historii. Oznacza koniec bizantyjskiej cywilizacji, rozwijającej się przez ponad dziesięć stuleci, cywilizacji, która ukształtowała mniej więcej pół Europy”

Czytaj dalej

Recenzja książki pod redakcją Mirosława Leszka i Teresy Wolińskiej „Konstantynopol. Nowy Rzym”

konstantynopol--nowy-rzym_82427Konstantynopol odegrał w dziejach Europy niejedną kluczową rolę. Jednak najbardziej znanym wydarzeniem związanym z dziejami tego miasta jest jego upadek w 1453 roku. Wówczas sułtan Mehmed II doprowadził nie tylko do zdobycia miasta, ale także likwidacji Cesarstwa Bizantyjskiego. Na gruzach Konstantynopola wyrosło wówczas nowego miasto – Istambuł.

W publikacji pod redakcją Mirosława Leszka i Teresy Wolińskiej historia Konstantynopola nie wykracza jednak tak daleko, aż w głąb XV wieku. W swojej pracy historycy podjęli się opisania dziejów Konstantynopola od IV wieku aż po VII wiek, kiedy to w wyniku osłabienia cesarstwa i zmian demograficznych miasto podupadło. Publikacja nie jest jednak tylko opisem dziejów miasta, ale przede wszystkim opisem zagadnień społecznych, politycznych, ustrojowych, obyczajowych i gospodarczych. Współautorzy książki poruszyli także kwestie religijne, kulturowe, a także poświęcili rozdział topografii i kształtowi urbanistycznemu Konstantynopola. Praca pod redakcją Mirosława Leszka i Teresy Wolińskiej – historyków zajmujących się dziejami wczesnego i średniego okresu Cesarstwa Wschodniorzymskiego oraz kwestiami panowania bizantyńskiego w Italii, Sycylii, a także stosunkami między papiestwem a Konstantynopolem – to niewątpliwie publikacja, która wprowadzi czytelnika w szczegóły dotyczące historii tego pięknego i jakże ważnego w dziejach Europy miasta.

Czytaj dalej

Recenzja książki Piotra Soleckiego „Saladyn i krucjaty”

527„To pierwsza oryginalna polska praca na temat tej postaci. Saldyn to ważny element barwnej mozaiki, jaką stanowią nie tylko historia Bliskiego Wschodu czy historia krucjat, ale także dzieje stosunków świata muzułmańskiego z chrześcijańskim Zachodem…”

Tak o publikacji Piotra Soleckiego pisze prof. Marek Dziekan z Uniwersytetu Warszawskiego. Nie sposób się nie zgodzić z opinią polskiego arabisty, bowiem książka Soleckiego to szczegółowe kompendium wiedzy nie tylko o życiu i działaniach Saladyna – człowieka, który zjednoczył islam przeciwko chrześcijanom, ale także publikacja poświęcająca sporo czasu tematowi stosunków Saladyna z władcami chrześcijańskimi – uczestnikami wypraw krzyżowych – opisowi przeprowadzonych krucjat za życia i panowania sułtana Egiptu i wreszcie człowieka, który po 88. latach łacińskiej dominacji wyzwolił z rąk chrześcijan Jerozolimę.

Czytelnika autor wprowadza już na samym początku w rys historyczny wypraw krzyżowych. Ich idea, przywódcy, cele i dokonania są dość ciekawie i dobrze przedstawione przez Soleckiego. Kolejne rozdziały polski historyk poświęca już jednak osobie Saladyna. Poznajemy jego młodość, pochodzenie i związki rodzinne mające kluczowy wpływ na dojście do władzy i przede wszystkim pierwsze sukcesy polityczne i militarne, młodego, ale jakże ambitnego polityka. Solecki skupia się szczegółowo na działaniach politycznych Saladyna w kwestii nie tylko zdobycia władzy, ale zjednoczenia islamu pod swoim berłem. Wyraźnie autor książki zwraca uwagę, że jednoczenie islamu było kluczowym priorytetem Saladyna, zaś później w jego planach była kwestia wyparcia krzyżowców z Jerozolimy i Ziemi Świętej.

Kolejnym epizodem na którym skupia się autor pracy są wewnętrzne tarcia, przekupstwa, celem uzyskania poklasku i władzy przez Saladyna, jego rozrzutność oraz brak środków finansowych, które przez całe życie spędzały sen z powiek ambitnego władcy. Walka najpierw o Egipt, później o Syrię i panowanie na Bliskim Wschodzie, aż po zwycięską i krwawą bitwę pod Hattinem, będącą przełomowym wydarzeniem w walkach muzułmanów z chrześcijanami w Ziemi Świętej. Publikacja Soleckiego jest tym bardziej interesująca, że czasy panowania Saladyna to czasy rządów tak wspaniałych wodzów jak: Baldwin IV Trędowaty, Fryderyk Barbarossa czy Ryszard Lwie Serce. Porównanie Saladyna do tych władców to kolejny atut książki Soleckiego.
Pragnę także zwrócić uwagę na dobrze nakreśloną przez autora sprawę polityki Saladyna wobec krzyżowców. Sprytna, długofalowa i przebiegła polityka sułtana egipskiego przyniosła mu nie tylko sukces, ale zdobycze terytorialne. Autor zauważa, że kiedy na rękę było Saladynowi zawarcie rozejmu, bez wahania to czynił. To niewątpliwie było jego sukcesem, który przyczynił się do chwały jego imienia aż po dziś.

Tak na zakończenie swojej publikacji pisze autor o Saladynie:

„Jakkolwiek można krytykować Salah ad-Dina, był on bez wątpienia wybitnym przedstawicielem swoich czasów. Zasługuje on na uznanie jako skuteczny polityk i władca. Wspiął się bardzo wysoko po drabinie społecznej. Mimo trudności zjednoczył Egipt i Syrię. Ustanowił własną dynastię na Bliskim Wschodzie. Zaskakująco pokonał Outremer (Krzyżowców) w jednej decydującej bitwie. Zdobył Jerozolimę i odzyskał ją dla islamu po 88 latach łacińskiej dominacji. Pomimo swojego kurdyjskiego pochodzenia przez ponad 30 lat utrzymał władzę, stając się jednym z największych sułtanów w historii”

Bez wątpienia publikacja Piotra Soleckiego to świetna praca o jednym z największych wodzów i polityków wszechczasów. Książka ze względu na bogatą bibliografię, sięgnięcie po literaturę arabską i brytyjską jest cennym materiałem dla historyków i miłośników Bliskiego Wschodu oraz tych, którzy interesują się światem islamu.

Autor: Piotr Solecki;
Tytuł: „Saladyn i krucjaty”;
Wydawca: Wydawnictwo Replika;
Miejsce i rok wydania: Wydanie II, Zakrzewo 2014;
Liczba stron: 236;
Cena: 34,90;
Więcej: tutaj

Wyjątkowo Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 8 września 2014 r.