Recenzja książki Magdaleny Biniaś – Szkopek „Bolesław Kędzierzawy”

Okres rozbicia dzielnicowego dokonanego przez Bolesława Krzywoustego w 1138 roku nasz kraj odczuwał dość boleśnie. Były to jeden z najbardziej dramatycznych i burzliwych czasów w historii polskiego państwa, poza oczywiście rozbiorami Polski. W pierwszym okresie podziału Polski na dzielnice, wśród rządzących był trzeci syn króla Polski Bolesława Krzywoustego – Bolesław Kędzierzawy.

Biografia autorstwa Magdaleny Biniaś – Szkopek ukazuje władcę niedocenionego przez współczesnych i dawnych pisarzy i historyków. Urodzony prawdopodobnie w 1122 roku Kędzierzawy, dość szybko wskutek zrządzenia losu zaczął odgrywać pierwszorzędną rolę w państwie. Autorka książki opisując skrupulatnie życie władcy dość szczegółowo podjęła się próby ukazania każdego z aspektów jego władzy, począwszy od 1138 roku, a kończąc na dacie śmierci polskiego władcy w 1173 roku.

Bohater publikacji w wyniku nieszczęśliwych i dość niespodziewanych wypadków i zdarzeń, między innymi śmierci dwóch starszych braci – Leszka i Kazimierza, został nie tylko najstarszym z książąt, ale przede wszystkim pretendentem do korony polskiej. Magdalena Biniaś – Szkopek w sposób niezwykle przystępny i interesujący ukazuje życie Kędzierzawego. Książka podzielona na pięć części przedstawia młodość księcia, wpływ matki na syna, początki jego rządów jako księcia Mazowieckiego, aż wreszcie do czasów, kiedy Bolesław Kędzierzawy urósł do rangi następcy tronu. Bezwzględna walka o władzę, wygnanie z kraju brata Władysława utorowało Bolesławowi drogę do władzy w kraju. Nie mógł on jednak zapominać o tym, że jego brat dążył do odzyskania wpływów w Polsce, o czym dość prędko przekonał się Kędzierzawy, co dość ciekawie opisuje autorka biografii.

W pracy autorki poznamy także dość interesująco opisane życie rodzinne bohatera książki, stosunki polityczne i gospodarcze w kraju oraz wpływ i znaczenie kościoła katolickiego na panujących. Magdalena Biniaś – Szkopek nie zapomniała także ukazać bardzo ważnych i niezmiernie trudnych stosunków politycznych z sąsiadami, zwłaszcza z Fryderykiem Barbarossą. To właśnie interwencja cesarza, upominającego się o prawa wygnanego Władysława doprowadziła do hołdu w Krzyszkowie w 1157 roku, gdzie Bolesław Kędzierzawy upokorzony musiał pokajać się przed Barbarossą, który jednakże uznał jego władzę w Polsce. Autorka porusza także kwestię wschodnią Kędzierzawego z Rusią, a także wobec pogańskich Prus.

W ostatniej części pracy Magdalena Biniaś – Szkopek skupia się na polityce wewnętrznej polskiego księcia. Relacje z młodszymi braćmi, konflikt o Śląsk i jego utrata, działalność fundacyjna i gospodarcza oraz wreszcie testament Kędzierzawego to najważniejsze kwestie poruszony przez autorkę biografii.

Niniejsza publikacja zasługuje na pochlebną ocenę nie tylko ze względu na zawartość merytoryczną, ale także na ukazanie obrazu polskiego władcy w historiografii, jego próbę oceny przez historyków ujętą w publikacji oraz ciekawe wnioski końcowe. Jak pisze Magdalena Biniaś – Szkopek:

„Jako pierwszy i długo jedyny zasiadał przez ponad dwadzieścia lat na tronie wielkoksiążęcym. To jego rządy utrzymujące pokój i stabilizacje w kraju, sprawiły że Polska przez pierwszy okres rozbicia dzielnicowego przeszła w miarę spokojnie i nie uległa dalszym podziałom, a społeczeństwo i gospodarka mogły się rozwijać (…) Ważne, że przemiany, które dokonywały się w trakcie jego panowania, zachodziły spokojnie, bez większych wojen i konfliktów”

Nie sposób nie zgodzić się z oceną autorki publikacji, które dokonała w zakończeniu. Opierając na się źródłach archiwalnych i opracowaniach poświęconych Bolesławowi Kędzierzawemu Magdalena Biniaś – Szkopek w ciekawy sposób przybliża czytelnikowi tą bardzo interesującą postać polskiego władcy doby średniowiecza. Książka jest bowiem pierwszą pełną biografią Kędzierzawego, a także spójnym obrazem Polski w pierwszej połowie XII wieku zarówno pod względem polityki wewnętrznej, jak i zagranicznej.

Dr Magdalena Biniaś – Szkopek – ukończyła studia doktoranckie na Wydziale Historycznym, w Zakładzie Archiwistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Tytuł naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii uzyskała w roku 2007 na podstawie rozprawy Bolesław IV Kędzierzawy – książę Mazowsza i princeps.

Autor: Magdalena Biniaś – Szkopek;
Tytuł: „Bolesław Kędzierzawy”
Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2014;
Liczba stron: 302;
Cena: 34,90 zł.
Więcej tutaj

Gorąco Polecam!!!
Tomasz Sanecki,
Bytom, 17 marca 2014 r.