Recenzja książki Petera Fritsche „Życie i śmierć w Trzeciej Rzeszy”

„Naziści postrzegali życie polityczne w nieskomplikowanych kategoriach darwinizmu społecznego, czyli jako nieustanną walkę pomiędzy narodami”

„Życie i śmierć były zatem w Trzeciej Rzeszy ściśle ze sobą powiązane. Metody, jakimi nazizm promował ideał niemieckiego życia, związane były również w sposób nierozerwalny z jego przekonaniem, że w 1918 roku Niemcy cudem tylko uniknęły śmierci. Naziści siali więc wśród swych wrogów takie same spustoszenia, jakie w ich wyobraźni czekały samych Niemców”

„Życie i śmierć były zatem w Trzeciej Rzeszy ściśle ze sobą powiązane” – tak widzi to autor niniejszej książki Peter Fritsch, który już we wstępie stara się odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: Co skłoniło miliony Niemców do przyjęcia nowej ideologii, która dała im poczucie potęgi, a zarazem doprowadziła do ich całkowitej kontroli, a na końcu sprowadziła na nich zagładę? Odpowiedź, jakiej udziela autor pracy jest wszystkim znana. To oczywiście poczucie osobistej tragedii dla każdego Niemca po klęsce w 1918 roku, ale także dramatyczna sytuacja gospodarcza Republiki Weimarskiej na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Zwykli obywatele nie mający pracy, pieniędzy na zakup podstawowych środków do życia z coraz większą ochotą popierali nazistów, którzy obiecali im nie tylko pracę i chleb, ale przede wszystkim przywrócenie należnego miejsca Niemcom w Europie.

Po dojściu do władzy nazistów w 1933 roku dla Niemiec otwarła się nowa karta w historii tego kraju. Z jednej strony naziści kładli naciska na rozwój gospodarczy kraju oraz zmianę polityki wobec Niemiec, zaś z drugiej dążyli co całkowitego podporządkowania sobie narodu, tak, aby bez wahania wykonywał polecenia i szedł za swoim wodzem Adolfem Hitlerem. Naziści oskarżając Żydów o tzw. cios w plecy, który spowodował, że Niemcy przegrały I wojnę światową, a także uważając, że aryjczycy jako dominująca rasa powinni panować w Europie starali się do końca istnienia III Rzeszy Niemieckiej wpajać narodowi niemieckiemu te zasady. Kwestie te porusza Peter Fritsch, który na łamach swojej książki stara się ukazać, jak naziści podporządkowywali sobie naród niemiecki, by później nakazać mu żyć według ideologii nazistowskiej, nienawidzić innych ras niż aryjskie oraz w pełni oddać się swojemu Führerowi Adolfowi Hitlerowi, któremu przysięgali wierność i dla niego mieli oddać swoje życie.

Celem nazistów było wytworzenie w umysłach Niemców – aryjczyków nowej świadomości narodowej i rasowej. Aby jednak Niemcy mogły żyć, inne narody – a zwłaszcza żydowski, ale także Polacy oraz zamieszkujące tereny na Wschodzie Europy musiały zginąć. Niemcy przygotowywani byli nie tylko do polityki rasowej, ale także wojny, która miała być obecna w ich codziennym życiu. Najważniejsze kwestie, jakie poruszył Peter Fritsch zawarte zostały w dwóch rozdziałach: „Pielęgnowanie rasy” oraz „Imperium władzy”. W nich autor ukazał czytelnikowi jak ideologia nazistowska wpajała Niemcom, że należą do rasy panów – aryjczyków, a także dlaczego powinni panować nad światem. Wiele ciekawostek zawarł autor w drugim wspomnianym powyżej rozdziale. Wśród nich można wymienić między innymi słowa, jakie skierował Minister Propagandy Joseph Goebbels do Niemców, w których przestrzegał cywili, że przyjeżdżający do domów żołnierze mogą się wydać zupełnie obcymi ludźmi. Miało to z kolei odniesienie do zbrodni, jakie Niemcy popełniali na Wschodzie. Wielu żołnierzy widząc okrucieństwa wojny, nie potrafiło sobie z tym poradzić kiedy wracali do domów. Inną interesującą informacją zawartą przez Fritscha jest sprawa przestrzeni życiowej. Autor twierdzi, że naziści nie mieli żadnego sprecyzowanego planu pozyskania przestrzeni życiowej, lecz dążyli wyłącznie do wywołania ogólnoeuropejskiego konfliktu, który miał im umożliwić podporządkowanie zachodnich demokracji, a później stworzenie wielkiego imperium na Wschodzie. W swojej publikacji Peter Fritsch podejmuje oczywiście także kwestię holocaustu i sprawę ostatecznego rozwiązania „kwestii żydowskiej”.

Autor, analizując pamiętniki Niemców, niemieckich Żydów i obcokrajowców czy źródła archiwalne takie jak raporty policji politycznej (Gestapo), służby bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA, SD), przedstawił najważniejsze aspekty życia w państwie totalitarnym, jak również mentalność zwykłych ludzi, popieranie przez nich reżimu, zmianę dotychczasowych poglądów z socjaldemokratycznych, liberalnych, demokratycznych czy nawet komunistycznych. Peter Fritsch odniósł się także do kwestii samej wojny i jej oglądu oczami zwykłych Niemców, zwłaszcza żołnierzy. Wielu przekonało się, że na Wschodzie nie walczą z ludźmi gorszymi od siebie, a także, że przeciągająca się wojna niesie za sobą tylko zgubę. Tak było w przypadku Stalingradu, który był nie tylko przełomową bitwą II wojny światowej, ale pokazał, jak fałszywa jest ideologia nazistowska i jej przywódcy. W Niemczech bowiem o klęsce pod Stalingradem nie chciano mówić, jak ognia unikano słowa klęską. Tak miało być do 1945, a mimo to większość narodu niemieckiego wciąż wierzyła w ostateczne zwycięstwo, choć III Rzesza już leżała w gruzach.

Publikacja Petera Fritsche „Życie i śmierć w Trzeciej Rzeszy” to praca poświęcona III Rzeszy Niemieckiej, ale zupełnie z innej strony. Nie pokazuje militarnych sukcesów, klęsk, prowadzonej polityki międzynarodowej przez nazistów, lecz życie i śmierć w państwie, które próbowało nie tylko zawładnąć społeczeństwem niemieckim, ale całą Europą, zniewalając jej narody. Autor stara się pokazać, że część społeczeństwa doskonale zdawała sobie sprawę z tego, co dzieje się we Wschodniej Europie z Żydami, Cyganami i innymi narodami skazanymi na zagładę. Wielu żołnierzy widząc okrucieństwa wojny nie potrafiło sobie z nimi poradzić wracając do domu, do swoich rodzin. To również bardzo ważny aspekt II wojny światowej, który starał się przybliżyć Peter Fritsch. Polecam książkę przede wszystkim osobom interesującym się dziejami III Rzeszy Niemieckiej, ale także każdemu, kto chciałby się zapoznać z historią narodu, który zniewalał inne narody, będący samemu zniewolonym przez grupę ludzi, bezlitośnie wykorzystujących swoją władzę.

Autor: Peter Fritsch;
Tytuł: „Życie i śmierć w Trzeciej Rzeszy”
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego;
Miejsce i rok wydania: Kraków 2010;
Liczba stron: 437;
Cena: 38,55 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 28 grudnia 2015 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.