Recenzja książki Adama Krawca „Król bez korony. Władysław I Herman, książę polski”

krl-bez-korony_216943„…Władysław Herman nie cieszy się zbytnią sympatią badaczy. Najważniejszym tego powodem jest przemożna siła sugestii głównego źródła do dziejów Polski tego okresu – kroniki Galla Anonima. Wyłaniający się z niej obraz księcia Adam Naruszewicz ujął u początków polskiej naukowej historiografii następująco: Pan z przyrodzenia łaskawy, i na urazy niepamiętny, lecz miałkiego rozumu, w przedsięwzięciach niestały, leniwy, a na cudzem zdaniu najczęściej polegający. Wojny nie lubił, a gdy zacząć musiał, prowadzić nie umiał”

Czy rzeczywiście Władysław I Herman był aż tak złym władcą i politykiem, nie umiejącym sprawnie rządzić swoim państwem? Zupełnie inny obraz polskiego księcia i władcy Polski przedstawia w jego monografii profesor Adam Krawiec. Według historyka Władysław Herman, którego rządy w Polsce przypadają na lata 1079-1102, to władca zupełnie inny niż dotychczas postrzegany przez historyków. Zwłaszcza po 1945 roku coraz dokładniej przyglądano się jego rządom w Polsce i zaczęto wysuwać nowe wnioski odnośnie zarówno jego osoby, jak i władzy w naszym kraju. Według profesora Krawca, historyka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Władysław Herman to niezależny władca, starający się ułożyć poprawne stosunki z sąsiadami, zwłaszcza Czechami i Cesarstwem oraz w miarę możliwości prowadzący niezależną politykę zagraniczną. Adam Krawiec tonuje także stwierdzenia, jakoby Herman był całkowicie ubezwłasnowolniony i uzależniony od palatyna Sieciecha. Monografia Krawca zupełnie inaczej, niż dotychczas, przedstawia Władysława I Hermana na tle swoich czasów. Historyk oparł swoje tezy na szerokiej bazie źródłowej, wykorzystując nie tylko źródła pisane, ale także najnowsze badania archeologiczne, numizmatyczne czy z zakresu sfragistyki.

Swoją pracę poznański historyk podzielił na kilka części, rozpoczynając ją jednak od rządów brata Hermana – Bolesława II Szczodrego, który po zamordowaniu biskupa krakowskiego Stanisława został obalony i wygnany z kraju. Tutaj między innymi Krawiec porusza dość ważną kwestię udziału Hermana w rządach i polityce zagranicznej swojego brata Bolesława. Jednak, jak zwraca uwagę poznański historyk, objęcie władzy w Polsce po wygnaniu brata przypadło Hermanowi w bardzo trudnych czasach. Autor porusza w tej części między innymi sprawę rezygnacji z korony królewskiej, a także polityki zagranicznej, w której Władysław Herman skupił się na unormowaniu stosunków z Czechami i Cesarstwem. Ciekawy jest również rozdział poświęcony stosunkom Władysława Hermana i jego bratanka Mieszka Bolesławowica, tym bardziej, że jest on ukazany na tle pojawiających się synów Hermana i walki o przyszły tron.

Ostatnie rozdziały Adam Krawiec poświęcił walce synów Władysława Hermana o przywództwo w kraju. Wojna doprowadziła nie tylko do destabilizacji w państwie, ale także skutecznie osłabiła nasz kraj na arenie międzynarodowej. Autor poruszył tutaj nie tylko sprawę konfliktu rodzinnego, ale także podziału kraju między synów – Zbigniewa i Bolesława, zwanego później Krzywoustym, jak również kwestię wygnania palatyna Sieciecha. Poznański historyk słusznie zauważa, że wpływ Sieciecha na Władysława nie był wynikiem słabości księcia, lecz koniecznością spowodowaną ówczesną sytuacją w kraju. Krawiec także w kilku innych kwestiach stara się wręcz bronić polityki polskiego księcia. W polskiej historiografii Władysław Herman nie ma dość dobrej opinii i właśnie to próbuje zmienić polski uczony. Herman jawi się jako władca przewidujący. Zawierając korzystne małżeństwa zabezpieczył spokój na granicach, zaś odnośnie kwestii wewnętrznej próbował przede wszystkim zapobiec bratobójczej walce o tron, co mu się jednak nie udało i w końcu doprowadziło do podziału państwa.

Publikacja poznańskiego historyka to pełna nowych ustaleń, teorii i analiz praca, w której autor wykorzystał solidną bazę źródłową, w tym niedawno odkrytych zabytków sfragistycznych i numizmatycznych. Dla historyków i znawców epoki średniowiecza w Polsce to lektura, z którą warto się zapoznać, tym bardziej, że jest to dalekie od stereotypów spojrzenie na władztwo Władysława Hermana.

Adam Krawiec – historyk średniowiecza, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Specjalista z zakresu problematyki szeroko pojmowanych wyobrażeń o świecie. Autor wielu publikacji i artykułów poświęconych średniowiecznym dziejom Polski.

Autor: Adam Krawiec;
Tytuł: „Król bez korony. Władysław I Herman, książę polski”;
Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2014;
Liczba stron: 303;
Cena: 29,90 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 21 września 2015 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.