Recenzja książki pod redakcją Mariana Biskupa i Romana Czaji „Państwo Zakonu Krzyżackiego w Prusach. Władza i społeczeństwo”

plikPublikacja napisana przez wybitnych specjalistów należących do czołówki polskich i międzynarodowych historyków oraz badaczy dziejów Zakonu Krzyżackiego. Wśród nich znajdziemy takie nazwiska jak: Marian Biskup, Roman Czaja, Janusz Tandecki czy Wiesław Długokęcki. Autorzy łącząc siły stworzyli kompleksową publikację, w której omówili dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach począwszy od ich sprowadzenia w 1226 roku przez Konrada Mazowieckiego, aż po hołd pruski złożony w Krakowie przez Albrechta Hohenzollerna królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu. W książce polscy historycy głównie skupili się na kwestiach: społecznych, organizacyjnych, terytorialnych, władzy, stosunków międzynarodowych, jak również kwestiach wojskowych, w tym na konfliktach z Królestwem Polskim, ale także stosunkach z Hanzą, Szwecją, Danią oraz Rzeszą Niemiecką.

Pracę autorzy książki rozpoczęli jednak od przybliżenia czytelnikom dziejów Prus w starożytności i wczesnym średniowieczu. Ustrój społeczny, organizacji polityczna, obronna oraz religia i gospodarka to najważniejsze kwestie omówione w tym rozdziale. W kolejnych częściach książki autorzy przeszli już do głównego tematu publikacji, a mianowicie okresu od 1226 roku, czyli sprowadzenia Krzyżaków na ziemie polskie. W nim polscy historycy przedstawili między innymi: pierwsze podboje Krzyżaków w Prusach, początki krzyżackiej administracji, ekspansję terytorialną Zakonu Krzyżackiego oraz politykę zagraniczną. Omawiany okres w pracy obejmuje prawie dwieście lat i kończy się na 1409 roku, czyli tuż przed datą rozpoczęcia wojny polsko-krzyżackiej, zakończonej pokojem w Toruniu w 1411 roku. W omawiany czasie ukształtowały się w Zakonie Krzyżackim urzędy centralne, podział administracyjny, społeczny, prawo, a także rozpoczął się okres wielkiej kolonizacji i osadnictwa na podbitych terenach. Autorzy oczywiście nie zapomnieli także o wpływie kościoła na sprawy Zakonu oraz rozwoju sztuki rycerskiej, która znana była w całej Europie.

W trzecim rozdziale poświęconym okresowi od 1409 roku do 1525 roku autorzy skupili się początkowo na polityce zagranicznej Zakonu Krzyżackiego, a w szczególności wojnom z Polską i Litwą. Omówione zostały wojny z lat 1409-1411, konflikt z lat 1412-1414, a także spory Zakony z Królestwem Polskim przed soborem i sądami polubownymi, traktaty zawierane między oboma państwami oraz wojna trzynastoletnia i poddanie się stanów pruskich Polsce. Okres konfliktów krzyżacko-polskich autorzy zakończyli dokładną analizą przyczyn i skutków hołdu pruskiego z 1525 roku, który nie tylko zakończył trwający wieki konflikt, ale doprowadził do zwierzchnictwa lennego Polski nad Prusami. W tej części rozdziału autorzy skupili się także na stosunkach Zakonu z innymi państwami, w tym: Szwecji, Danii, Rzeszy Niemieckiej, a także Hanzy oraz na kryzysie władzy centralnej. Jego przyczyny, skutki, rywalizacja rycerstwa z mieszczaństwem oraz walka szlachty o współudział w rządach to główne tematy omówione w tej części pracy. Historycy nie zapomnieli także o kwestiach związanych z kościołem, osadnictwem oraz sprawami ustrojowymi.

Ostatnią część książki autorzy poświęcili społeczeństwu zamieszkującemu ziemi należące do Zakonu Krzyżackiego. Organizacja, przeobrażenia, reformy i przede wszystkim podział na klasy to najważniejsze kwestie w nim poruszone. Historycy szczegółowo opisali krok po kroku stan duchowny, mieszczaństwo, rycerstwo, a także chłopstwo, zajmując się ich wewnętrzną organizacją, strukturą własnościową, konfliktami oraz przemianami zachodzącymi wewnątrz poszczególnych stanów. Dzięki temu czytelnik uzyskuje pełną informację o społeczeństwie Zakonu Krzyżackiego, jego strukturze, przemianach i podziałach. To niewątpliwie przybliża każdemu, kto sięgnie po tą świetną publikację, działania Zakonu Krzyżackiego zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej prowadzonej przez Wielkiego Mistrza oraz jego najbliższe otoczenie. Opisane konflikty militarne z Polską i Litwą, a także stosunki z Inflantami, Szwecją i Danią pozwalają lepiej zrozumieć, w jaki sposób państwo krzyżackie stało się potęgą polityczną i militarną w ówczesnej Europie. Czytelnik z pewnością zauważy także błędy, jakie popełniali przywódcy Zakonu, a które doprowadziły w końcu do upadku tej jednej z największych potęg XV-wiecznej Europy.

Polecam każdemu historykowi, ale także wszystkim, którzy interesują się dziejami Zakonu Krzyżackiego – nie tylko w zakresie obejmującym stosunki polsko-krzyżackie – publikację wybitnych polskich historyków. Praca pod redakcją Mariana Biskupa i Romana Czaji- wybitnych specjalistów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – to kompendium wiedzy na temat dziejów Zakonu Krzyżackiego.

Tytuł: „Państwo Zakonu Krzyżackiego w Prusach. Władza i społeczeństwo”
Autorzy: Praca pod redakcją Mariana Biskupa i Romana Czaji;
Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN;
Data i miejsce wydania: Warszawa 2009;
Liczba stron: 580;
Cena: 39,90 zł;
Więcej tutaj

Wyjątkowo Polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 8 czerwca 2015 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.