Recenzja książki Mariana Zacharskiego „Krwawa granica. Kulisy wywiadu II RP”

krwawiaca-granica_zacharski„Była to kolejna sprawa, kiedy to tkwiący w sercu placówki polskiego wywiadu zdrajca poinformował niemieckie władze policyjne, natychmiast po otrzymaniu od agenta pierwszych materiałów, o szczegółach sprawy. Nie wyłączając pseudonimu i prawdziwego nazwiska źródła. Jak w takich warunkach wyobrażali sobie ówcześni polscy wojskowi uzyskiwanie tajnych informacji o zamiarach wroga? Chyba nawet ich następcy nie znają do dzisiaj odpowiedzi na tak proste pytanie”

„Krwawa granica. Kulisy wywiadu II RP” to kolejna już publikacja byłego polskiego agenta Mariana Zacharskiego dotycząca polskiego wywiadu w okresie międzywojennym. Autor jednoznacznie wskazuje, między innymi w tej książce również, że polski wywiad odnosił spektakularne sukcesy, należał do najlepszych w Europie, ale miał także i swoje wpadki, za które wielu ludzi przepłaciło je życiem. W kolejnej swojej pracy Marian Zacharski podejmuje temat spraw prowadzonych przez Oddział II Sztabu Generalnego. Tym razem jednak historyk jak pisze we wprowadzeniu do swojej pracy:

„…prezentuje kilka następnych spraw prowadzonych przez Oddział II Sztabu Głównego. Tym razem szczególnie silny akcent położyłem na sprawy związane z działalnością wywiadowczą prowadzoną na kierunku niemieckim przy udziale funkcjonariuszy Straży Granicznej, w ścisłej współpracy z oficerami dwójki”

Polska granica na zachodzie, w Wielkopolsce i na Górnym Śląsku powstała ostatecznie w wyniku trwających konfliktów, czyli powstaniu wielkopolskiem i powstań śląskich. To właśnie te wydarzenia przyczyniły się do ostatecznego kształtu granicy polsko-niemieckiej, która w okresie międzywojennym stała się przedmiotem walki na tajnym froncie wywiadów Polski i Niemiec.

Marian Zacharski w swojej publikacji ukazuje nam najważniejsze działania wywiadowcze podejmowane zarówno przez służby polskie, jak i niemieckie. Były agent polskiego wywiadu nie szczędzi jednak na kartach swojej książki gorzkich słów pod adresem polskiego wywiadu. Tak, jak nasz wywiad odnosił spektakularne sukcesy, tak samo były i porażki. Zacharski ukazuje popełnione błędy, obnażając niedociągnięcia polskiego wywiadu, braki w rozpoznaniu, niefrasobliwość, braku profesjonalizmu, ale także ambicje, jakimi kierowali się niektórzy polscy agenci, co prowadziło do poważnych konsekwencji oraz wręcz zwykłe gadulstwo i chęć zaimponowania innym swoją pozycją, które niechybnie prowadziło do dekonspiracji.

Na kartach niniejszej książki Zacharski ukazał między innymi historię Adama Biedrzyńskiego – komisarza straży granicznej, Antona Preisa – sekretarza kryminalnej niemieckiej policji, Ignatza Sikory, Johanna Zelawskiego, Marii Remiorz, Heinricha Suschka oraz innych agentów – dostarczających informacji wywiadowi polskiemu. Co jednak pokazuje dość wyraźnie Marian Zacharski, jak np. w przypadku Ignatza Sikory, wywiad polski popełniał niezliczone błędy, które dyskredytowały nas w oczach ludzi pracujących dla polskich służb specjalnych.

W publikacji autor ukazał także powiązanie dwóch bardzo ważnych i zależnych od siebie spraw. Mianowicie rozwoju sił zbrojnych i zwiększenia aktywności wywiadowczej. Jedno wiązało się z drugim. Wraz z odbudową sił zbrojnych, zarówno przez Polskę oraz w latach trzydziestych XX wieku przez III Rzeszę Niemiecką uaktywniali się szpiedzy. To co działo się na sztucznej granicy – bo tak należy mówić o granicy polsko-niemieckiej w latach 1918-1939 – odbiło się od razu w prasie polskiej i niemieckiej. Tutaj również trwała „wojna wywiadów”. Każde wydarzenie, potknięcie jednej ze strony było od razu wychwytywane przez przeciwnika i nagłaśniane. Apogeum przypadło oczywiście na koniec lat trzydziestych XX wieku, kiedy agresja nazistowskiej Niemiec na Polskę „wisiała w powietrzu”.

Działania wywiadowcze Oddziału II Sztabu Generalnego zintensyfikowane na pograniczu polsko-niemieckim miały swoje sukcesy i porażki. Które z nich przyniosły splendor polskiemu wywiadowi, a o których chciano jak najszybciej zapomnieć, szczegółowo i z polotem opisuje Marian Zacharski. Polecam każdemu historykowi, ale nie tylko – również miłośnikom publikacji poświęconym działaniom wywiadów i agentów – książkę Zacharskiego. To kolejna publikacji byłego agenta wywiadu PRL, który odsłania nam kulisy działania polskiego wywiadu okresu II Rzeczypospolitej. Autor obala w niej wiele mitów dotyczących polskiego wywiadu, odsłania nasze porażki, problemy i niedociągnięcia, ale wskazuje także na spektakularne sukcesy, profesjonalizm części agentów oraz niecodzienne metody szpiegowania, które miały ogromny wpływ na końcowy sukces. Jedyny czego brakuje w książce Zacharskiego to bibliografii. Jej brak ma szczególne znaczenie, czytelnik bowiem nie ma odniesienia do opracowań i przede wszystkim źródeł z których korzystał autor, a co byłoby pomocne dla tych czytelników, chcących pogłębić swoją wiedzę.

Generał Marian Zacharski – były agent wywiadu PRL (wymieniony podczas słynnej wymiany więźniów na moście Glienicke w Berlinie) oraz były pracownik Urzędu Ochrony Państwa, który uczestniczył w akcji zwerbowania rosyjskiego agenta Władimira Ałganowa. Zacharski prowadzi działalność pisarską, w której stara się przybliżyć kulisy działania wywiadu II Rzeczypospolitej.

Autor: Marian Zacharski;
Tytuł: „Krwawa granica. Kulisy wywiadu II RP”;
Wydawca: Wydawnictwo Zysk i S-ka;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2014;
Liczba stron: 695;
Cena: 43,50 zł;
Więcej tutaj

Wyjątkowo Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 18 maja 2015 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.