Recenzja książki Antoniego Kuczyńskiego „Polacy w Kazachstanie. Zesłania – Dziedzictwo – Nadzieje – Powroty”

IMG1421074820796_28993_2„Wielkie zasługi wnieśli Polacy – zesłańcy uwolnieni z katorgi, rot aresztanckich w twierdzach, służby w wojsku, będący na przymusowym osiedleniu w Kazachstanie. Mimo że byli zesłańcami, ich wiedzę i kwalifikacje chętnie wykorzystywano. Wielu z nich bardzo dużo wniosło do kultury, gospodarki kazachskiej. Polacy byli pionierami w wielu dziedzinach życia Kazachstanu. Uczestniczyli w ekspedycjach naukowych, poznawali azjatyckie języki, badali kulturę, zwyczaje tamtejszych ludów”

Ten krótki fragment wstępu do publikacji Anotniego Kuczyńskiego „Polacy w Kazachstanie” uzmysławia czytelnikowi jak wielki wpływ Polacy wywarli na historię tego azjatyckiego kraju. Dla wielu Polaków, mówiąc szczerze, Kazachstan kojarzy się z odległym państwem w Azji, a jeśli już zapytamy o związki Polski i Polaków z tym krajem najczęściej pojawiająca się odpowiedź będzie dotyczyła zsyłek naszych rodaków w czasach carskich i stalinowskich do Kazachstanu. Wyobrażenie nie tylko o tym rozległym kraju, ale także o relacjach międzyludzkich z mieszkańcami Kazachstanu zmienia się całkowicie po przeczytaniu pracy Kuczyńskiego. Autor podsumowując rezultaty wieloletnich badań nad tym krajem stworzył publikację, dzięki które na nowo odkrywamy to azjatyckie państwo. Kuczyński zawarł w niej nie tylko aspekt martyrologiczny Polaków, którzy cierpieli niedolę zostając tam zesłanym, ale z drugiej strony autor starał się podkreślić kulturotwórczą, gospodarczą i naukową rolę i wpływy Polaków w Kazachstanie.

Publikacja została przez autora podzielona na trzy główne części. Pierwszą część to historia związków polsko-kazachskich. W niej począwszy od krótkiej historii Kazachstanu, poprzez opis XIII-wiecznej wyprawy Benedykta Polaka z poselstwem papieskim do Wielkiego Chana Mongolskiego, autor kontynuuje relacje polsko-kazachskie od przełomu XVIII i XIX wieku wskazując, że już konfederaci barscy – jak podaje autor w liczbie około 15 tysięcy – zostali zesłani za Ural. Dalej Kuczyński ukazuje nam następców konfederatów barskich, którzy ich śladem byli zsyłani do dalekiego Kazachstanu. Wśród nich byli powstańcy polscy z XIX wieku, Polacy w latach trzydziestych XX wieku oraz nasi rodacy wywiezieni tam w czasach czystek stalinowskich w okresie II wojny światowej.

W kolejnej części autor ukazuje nam wspomnienia ludzi i ich historię związaną z pobytem w Kazachstanie. Tutaj Kuczyński dość obszernie przytacza przywiązanie Polaków do tej ziemi. Było ono tak duże, że wielu autorów, między innymi: Tomasz Zan, Halina Terlecka, Aleksander Wat czy Gustaw Zieliński w swojej twórczości wiele miejsca poświęcają Kazachstanowi w utworach poetyckich.

Ostatnia część pracy polskiego badacza Kazachstanu została poświęcona Polakom, którzy mieli wielki wkład w rozwój kultury, gospodarki i nauki w tym państwie. Sam tytuł rozdziału „Aby nie ulegli zapomnieniu” jest dowodem na to, jak dużą wagę Kuczyński przywiązuje do faktu, że dzieje Kazachstanu i współczesna historia tego państwa są tak bardzo uzależnione od wpływów wybitnych Polaków. Autor oczami naszych rodaków pozwala spojrzeć na przyrodę Kazachstanu i ludzi go zamieszkujących w różnych okresach czasu.

Przybliżone zostają tutaj postacie wielu wybitnych Polaków, jak chociażby Tomasza Zana (przyrodnika), Adolfa Januszkiewicza (zwanego kazachskim „Długoszem”) czy genialnego badacza kazachskiego folkloru Aleksandra Zatajewicza. Zwraca uwagę na działalność wędrujących księży, np. ks. Władysława Bukowińskiego czy ks. Józefa Kuczyńskiego. Ponadto poznamy tutaj polskich lekarzy, geologów, twórców i badaczy kultury oraz badaczy praw i obyczajów tamtejszych ludów.

Po przeczytaniu publikacji Antoniego Kuczyńskiego czytelnik zupełnie inaczej będzie odnosił się do tego wielkiego azjatyckiego kraju, jakim jest Kazachstan. Zdumiewające są wręcz relacje, stosunki i wpływy polskie w tym kraju. Dzięki pracy Kuczyńskiego na nowo otwiera się historia stosunków polsko-kazachskich. Zaryzykuje stwierdzenie, że mało który Polak zapytany o związki Polski z Kazachstanem mógłby coś powiedzieć. Zmienia się to jednak po lekturze książki polskiego badacza, którą polecam nie tylko historykom zajmującym się stosunkami Polski z krajami Wschodu, ale każdemu kto interesuje się podróżami oraz kulturą Wschodu.

Autor: Antoni Kuczyński;
Tytuł: „Polacy w Kazachstanie. Zesłania – Dziedzictwo – Nadzieje – Powroty”;
Wydawca: Wydawnictwo Kubajak;
Miejsce i rok wydania: Krzeszowice 2014 rok;
Liczba stron: 544;
Cena: 38 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 2 marca 2015 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.