Recenzja książki Donalda M. Mckale „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości”

nazisciPrzez sześć lat wojny naziści dokonali niezliczonych zbrodni, wśród której najbardziej odrażającą było wymordowanie blisko 6 mln Żydów. Holokaust był nie tylko ludobójczą machiną, ale ideologią, w którą wierzyły miliony Niemców. Wpojona im nienawiść do Żydów pozwoliła bez skrupułów dokonywać zbrodni, za które wielu morderców w czarnych mundurach nigdy nie odpowiedziało. Donald Mckale w publikacji „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” próbuje nam ukazać nie tylko dokonywane w imię nazistowskich zasad zbrodnie, ale także fakt, że alianci niewiele zrobili, aby powstrzymać eksterminację Żydów oraz jak bardzo byli opieszali w kwestii poszukiwania największych zbrodniarzy.

Praca amerykańskiego historyka to doskonałe podsumowanie kwestii zbrodni wojennych, oprawców, ofiar, a także sędziów, którzy zbyt pobłażliwie podeszli do nich. Dzisiaj mając tak ogromną wiedzę na temat nazistowskich zbrodni, po przeczytaniu książki Mckala będziemy mogli nie tylko wyrobić sobie zdanie o tym, jak ogromna była to zbrodnia, ale także stwierdzić oczywisty fakt, że zwycięzcom niejednokrotnie nie zależało na poszukiwaniu i postawieniu oskarżonych przed sądem czy wyjaśnieniu wielu zbrodni popełnionych przez sześć lat bezlitosnej dla wielu narodów wojny.

Jedno z najważniejszych pytań, jakie stawia na początku swojej pracy autor to: jak zostaną przyjęci Żydzi i wiadomości o ich masowej eksterminacji? Jak pisze Mckale:

„Zadawano sobie pytanie, jak zareaguje powojenny świat na Holocaust? Co stanie się z kilkuset tysiącami Żydów, którzy go przetrwali i pozostali w Europie? Choć brzmi to tragicznie, świat zmęczony największą i najstraszliwszą wojną w historii nie okazywał zbytniego współczucia mimo tego, co wycierpieli – i co nadal musieli znosić. Niektórzy z ocalonych po wojnie nadal stykali się z nienawiścią do Żydów – często brutalną, a wręcz zabójczą – która i dziś ciągle krzewi się w dużej części świata”

Te słowa autora w pełni oddają jeden z najmniej znanych, ale także najbardziej wstrząsający opis traktowania niewinnych ludzi. Mimo że miliony Żydów cierpiało, ginęło i utraciło bliskich, ten naród nigdy się nie poddał. Dlaczego więc mimo tak ogromnej rzeszy wrogów, Żydom udało się przeżyć? Jak po wojnie potraktowano zbrodniarzy wojennych? Dlaczego część z nich uciekła, wymykając się sprawiedliwości? Kto im pomagał? Na te pytania znajdziemy odpowiedź w rewelacyjnej pracy amerykańskiego historyka.

W publikacji Donalda Mckale poznamy nie tylko historię największych zbrodniarzy wojennych, ale także biografie nazistów, ich rodzin, a przede wszystkim opis wydarzeń, które prowadziły do niewyobrażalnych zbrodni. Zbrodni, które wstrząsnęły powojennym światem. Poznamy historię między innymi: Josefa Mengele – lekarza z Auschwitz, Irmy Grese – sadystycznej strażniczki, Josefa Kramera, Adolfa Eichmanna, Hermanna Göringa, Franza Stangla, Heinricha Himmlera czy Hansa Franka. To jednak tylko część ze zbrodniarzy wojennych, których wymieniłem tutaj. W pracy jest ich znacznie więcej. To oni prowadzili bestialską politykę, która doprowadziła do śmierci milionów niewinnych osób.

Autor próbuje nam w swojej pracy nie tylko ukazać postawy owych zbrodniarzy, ale kontrast jaki pojawił się między oskarżonymi, a oskarżycielami. W publikacji Donalda Mckale wiele miejsca poświęca procesowi w Norymberdze, podczas którego zbrodniarze wojenni nie tylko nie przyznali się do winy, ale próbowali zarzucić oskarżycielom, że szargają dobre imię Niemiec.

Książka „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” to nie tylko ukazanie jak działali zbrodniarze wojenni, ale to także próba oceny tych, którzy byli odpowiedzialni za zbrodnie przeciwko ludzkości oraz tych, którzy ich sądzili. Autor dość trafnie przytacza fragment podsumowania procesu norymberskiego autorstwa historyka Briana Feltmana:

„…ujawnił on mnóstwo informacji związanych z próbą systematycznego wymordowania przez nazistów Żydów europejskich i chociaż korespondenci akredytowani przy Międzynarodowym Trybunale Wojskowym uznawali te informacje za fakty, relacje [prasowe] na temat Holocaustu rzadko docierały na pierwsze strony gazet. Wiadomościom dotyczącym zbrojnej agresji i zbrodni wojennych poświęcano znacznie więcej uwagi niż zbrodniom przeciw ludzkości, ale było to po prostu odzwierciedlenie podejścia oskarżycieli do całego postępowania”

Powyższy cytat w pełni oddaje to jak postrzegano Holocaust. Autor ukazuje nam niezrozumienie przez zwycięskie kraje tego, jaki ogrom krzywd wyrządzili Europie naziści, którzy nie tylko zakpili z Międzynarodowego Trybunału w Norymberdze, ale nie wykazali żadnej skruchy. Wyroki, jaki tam zapadły dla wielu zbrodniarzy były nieadekwatne do czynów, które popełnili.

Poza wieloma komplementami, jakie można pod adresem książki wyrazić, niestety jest także tzw. łyżka dziegciu. Mam tutaj na myśli zagalopowanie się autora w kwestii antysemityzmu Polaków. Twierdzenie amerykańskiego historyka, że Polacy nie tylko pomagali Niemcom w Holocauście, ale także po wojnie aktywnie wspierali antysemityzm są niedorzeczne i grubo przesadzone. Oczywiście, zdarzały się przypadki kolaboracji wśród Polaków i działalności przeciwko Żydom, ale były to wyjątki. Zdecydowana większość obywateli polskich pomagała i ukrywała Żydów, narażając niejednokrotnie swoje życie. Donalda Mckale najwidoczniej nie do końca orientuje się w tej kwestii, a dotyczącej ziem polskich. Zupełnie inaczej wyglądała przecież okupacja niemiecka w Polsce, a inaczej na Zachodzie Europy: we Francji, Holandii, Belgii czy Danii i Norwegii. W tej kwestii autor wyraźnie nie odrobił lekcji. Nie powołuje się na żadne konkretne źródła, a fakty, które wybrał są wybiórcze.

Mimo tej ewidentnej wpadki, jaką zaliczył w powyższej kwestii Donald Mckale, jego książka „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości” to dobra praca, po której czytelnik nie tylko uzupełni swoją wiedzę na temat Holocaustu, zbrodniarzy wojennych czy procesu w Norymberdze, ale także zmieni swój ogląd na wiele poglądów i kwestii, które zafałszowywały wydarzenia z końca II wojny światowej oraz próbowały umniejszać zbrodnie popełnione przez nazistów. Z drugiej strony na część faktów i ocen zawartych w książce należy podejść z pewną dozą rezerwy. Nie ze wszystkimi bowiem poglądami autora należy się zgadzać.

Donald M. Mckale – amerykański historyk, profesor Class of 1941 Memorial, wykładowca historii na Clemson University. Jest autorem książek poświęconych II wojnie światowej, Adolfowi Hitlerowi i Holocaustowi.

Autor: Donald M. Mckale;
Tytuł: „Naziści. Na celowniku sprawiedliwości”;
Wydawca: Wydawnictwo MUZA;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2013;
Liczba stron: 543;
Cena: 25 zł
Więcej: tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 25 sierpnia 2014 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.