Recenzja książki Mariana Zacharskiego „Operacja Reichswehra. Kulisy wywiadu II RP”

Operacja-Reichswehra-Kulisy-wywiadu-II-RP_Marian-Zacharski,images_product,3,978-83-7785-273-6Polski wywiad okresu międzywojennego należał do jednego z najlepszych w Europie. Do dziś krążą legendy o wyczynach polskich agentów, którzy potrafili wydobyć najściślej tajne informacje. Polski wywiad miał ponoć posiadać informacji dotyczące przygotowań III Rzeszy Niemieckiej do wojny z Polską. Czy polskie dowództwo i władze miały świadomość faktu, że dysproporcje między oboma państwami są ogromne i może to doprowadzić do tragedii? Ten temat podejmuje w swojej najnowszej publikacji Marian Zacharski „Operacja Reichswehra. Kulisy wywiadu II RP”. Autor to emerytowany generał brygady, były funkcjonariusz wywiadu PRL oraz Urzędu Ochrony Państwa. Niewątpliwie to dodaje smaczku wydanej przez Zacharskiego książce, która bez wątpienia jest jednym z bestsellerów ostatnich lat jeśli chodzi o publikację poświęcone polskiemu wywiadowi.

„Tym, co zabolało mnie najbardziej w czasie studiowania poszczególnych spraw, była nonszalancja oficerów polskiego wywiadu, brak podstawowej troski o los agenta, niewystarczające ostrzeganie o grożących mu niebezpieczeństwach, niezwracanie uwagi na nieprawidłowości w postępowaniu, które w prostej linii mogą prowadzić do nieszczęścia w postaci aresztowania, a w jego konsekwencji do surowego wyroku sądowego”

Tak pisze o polskim wywiadzie Marian Zacharski i za takie słowa cenię książkę byłego agenta polskich służb specjalnych. Za to, że autor nie boi się obalić legend, jakie krążyły wokół polskiego wywiadu w okresie II Rzeczpospolitej. Nie ujmuje tutaj wielkim sukcesom polskich agentów, wśród których najlepszym był bezsprzecznie rotmistrz Jerzy Sosnowski, jednak autor książki ukazuje nam kulejący wywiad polski, wszechobecnych zdrajców, agentów, a także porażki, które kosztowały życie wielu doświadczonych i dobrych, a przede wszystkim lojalnych ojczyźnie agentów. Na przykładzie rotmistrza Sosnowskiego możemy zaglądnąć w kulisy polskiego wywiadu. Co takiego w sobie miał rotmistrz? Dlaczego tak bardzo interesowały się nim kobiety? Jakie stosował metody wywiadowcze? I wreszcie, jak Sosnowski wpadł? Kto go zdradził, dlaczego i z jakich powodów? Na te pytania stara się odpowiedzieć generał Zacharski, który wykorzystując losy i działalność rotmistrza Sosnowskiego ukazał nam kulisy wojny wywiadów – polskiego i niemieckiego.

Zacharski opierając się na dokumentach źródłowych i materiałach archiwalnych stworzył kompendium wiedzy o polskim wywiadzie w czasach II RP, ale nie tylko. Autor rozpoczynając pracę wprowadza czytelnika w ówczesny kształt polityczny Europy i panujące wówczas animozje między państwami, które tworzyły się wówczas na Starym Kontynencie. Zacharski dość ciekawie opisuje rolę Józefa Piłsudskiego w walkę o niepodległą Polską, a także kwestię górnośląską i trwające w latach 1919-1921 walki polsko-niemieckie o kształt tamtejszej granicy. Autor wspomniał także o jednym z najważniejszych porozumień, jakie Niemcy podpisali po zakończeniu I wojny światowej – traktacie w Rapallo w 1922 roku. To porozumienie umożliwiło Niemcom współpracę z Rosją Radziecką w kwestiach nie tylko gospodarczych, ale co najważniejsze również militarnych. Poruszone przez Mariana Zacharskiego kwestie niewątpliwie pomagają czytelnikowi zrozumieć charakter późniejszej wojny wywiadów między Polską a Niemcami, w której nasz wywiad poniósł zarówno spektakularne sukcesy, jak i gorzkie porażki.

Autor zadał sobie wiele trudu zgłębiając archiwa, materiały źródłowe, dokumenty, dzięki czemu powstała jedna z najlepszych w ostatnich latach pozycji o polskim wywiadzie czasów II RP. W książce autor poświęcił wiele czasu rotmistrzowi Sosnowskiemu i jego roli w polskim wywiadzie. Zacharski dość skrupulatnie opisuje kwestie zdemaskowania polskiego agenta w Niemczech, jego proces i powrót do Polski, możliwy dzięki wymianie agentów. Jego dalszy los, który można nazwać farsą – między innymi oskarżenie o zdradę, proces i więzienie są tylko dowodem na to, jak działały polskie służby, dość łatwo osądzając tych, którzy wiernie służyli ojczyźnie. Postać rotmistrza Jerzego Sosnowskiego została wykorzystana przez Andrzeja Konica w rewelacyjnym serialu „Pogranicze w ogniu”, będącego zapisem prowadzonej walki wywiadów między Polską a Niemcami i późniejszą III Rzeszą Niemiecką.

Dla historyków, a także miłośników gry wywiadów, a szczególnie interesujących się „wojną wywiadów” między Polską a Niemcami w latach 1919-1939, książka Zacharskiego to wspaniałe kompendium wiedzy. Autor odbarwia wiele mitów polskiego wywiadu, podkreślając jednak, że wówczas należeliśmy do światowej czołówki, jeśli chodzi o osiągnięcia. Warto tu wspomnieć chociażby o Enigmie, będącej jednym z największych polskich sukcesów, który bez wątpienia przyczynił się do zwycięstwa aliantów podczas II wojny światowej.

O autorze: Generał Marian Zacharski – emerytowany generał brygady, były funkcjonariusz wywiadu PRL oraz Urzędu Ochrony Państwa. Polski agent schwytany i skazany w Stanach Zjednoczonych na karę dożywotniego więzienia. Do Polski powrócił dzięki wymianie agentów, gdzie nadal pracował dla służb specjalnych. Jest autorem takich publikacji jak: „Nazywam się Zacharski. Marian Zacharski. Wbrew regułom” oraz „Rosyjska ruletka”.

Autor: Marian Zacharski;
Tytuł: „Operacja Reichswehra. Kulisy wywiadu II RP”;
Wydawca: Wydawnictwo Zysk i S-ka;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2013;
Liczba stron: 1216;
Cena: 61,50 zł
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 14 lipca 2014 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.