Recenzja książki Petera Caddick-Adamsa „Monte Cassino. Piekło dziesięciu armii”

CaddickAdams_MonteCassinoHR„Polska flaga trzepotała na lekkim wietrze. Naokoło niej rozciągały się niczym wyszczerbione zęby piły ruiny klasztoru, kurz i muchy osiadły na leżących nieruchomo zabitych. Żołnierze zaczęli zgarniać jeńców, zajmować się rannymi, grzebać zmarłych i szukać swoich kolegów. Inne polskie oddziały nacierały dalej. Po tygodniu ciężkich walk Korpus Andersa osiągnął rzecz niemożliwą, jak się zdawało, ale ich zadanie nie było jeszcze skończone…”

Ten krótki fragment w pełni oddaje to co działo się po Monte Cassino w 1944 roku. Jedna z najbardziej krwawych i przełomowych bitew II wojny światowej. Wzięło w niej udział aż dziesięć armii, ale to polscy żołnierze właśnie przyczynili się do zdobycia Monte Cassino, ponosząc jednak olbrzymie straty w ludziach. Publikacja brytyjskiego historyka – Petera Caddick-Adamsa to pełne opracowanie poświęcone zarówno działaniom wojennym pod Monte Cassino i jednostkom biorących udział w tej krwawej bitwie, jak również szczegółowy opis historii II Korpusu Polskiego i postaci generała Władysława Andersa.

Monte Cassino to jedna z niewielu bitew II wojny światowej, w której jak powiedział Peter Caddick-Adams tempo walki przypominało średniowieczną bitwę. Krwawa bitwa, w której dochodziło do walki na bagnety, tygodnie nierozstrzygniętego boju, tysiące zabitych żołnierzy i zwycięstwo przybliżające aliantów do końca wojny. To właśnie obraz jednej z najkrwawszych bitew II wojny światowej. Autor ukazuje czytelnikowi ukształtowanie terenu w jakim przyszło walczyć obu armiom, zimno, głód, bezsensowne ofiary i końcową radość z odniesionego sukcesu. Adams przedstawił losy bitwy i żołnierzy jakby sam brał w niej udział, co jest jednym z atutów książki. Publikacja napisana lekkim i przyjemnym językiem wciąga czytelnika z każdą kolejną stroną.

Autor nie boi się także krytykować brytyjskiego dowództwa, otwarcie podważać podejmowanych decyzji, które niosły za sobą tysiące niepotrzebnych ofiar. Ważną kwestią ujętą przez autora publikacji jest poświęcenie sporo miejsca II Korpusowi Polskiemu i generałowi Władysławowi Andersowi. Peter Caddick-Adams wprost pokazuje, że to właśnie żołnierzy polscy ponieśli największe straty wykonując zadanie, któremu żadna z armii aliantów nie potrafiła podołać. W trwającej bowiem prawie pięć miesięcy bitwie Polacy odegrali kluczową rolę. To ich poświęcenie, finalny szturm, dzięki któremu odbili z rąk hitlerowców klasztor Monte Cassino pozwolił aliantom nie tylko przełamać tzw. Linię Gustawa, ale rozpocząć marsz ku stolicy Włoch – Rzymowi.

„Walki pod Monte Cassino toczyły się przez przeszło pięć miesięcy od zimy aż do późnej wiosny. A w szczytowym okresie kampanii na początku śródziemnomorskiego maja powstawały w Cassino jeszcze inne problemy powiększające niedolę i tak już cierpiących z pragnienia żołnierzy walczących na spękanym od upału terenie…”

„…Warunki w dolinach były dramatycznie różnorodne – od dużego napływu wód z gór w sezonie zimowym, po jałowy księżycowy obraz w pełni lata…”

„Większość walk o Cassino prowadzono na drogach zbudowanych z ubitej ziemi lub kruszonego kamienia, które podczas zimowych miesięcy szybko się niszczyły… Włosi w większości poruszali się wciąż po okolicy wozami zaprzężonymi w woły…”

Przytoczone powyżej cytaty to jeden z wielu opisów, jakie autor publikacji zawarł w swojej pracy. Ukazują one nie tyle warunki, w jakich przyszło walczyć żołnierzom pod Monte Cassino, co przede wszystkim ukształtowanie terenu, dzięki czemu czytelnik ma pełny obraz z czym oprócz krwawej walki musieli się mierzyć alianccy żołnierze walczący na zboczach klasztoru.

Bitwa o Monte Cassino do dziś uznawana jest za jedną z najbardziej zaciętych, krwawych i przełomowych dla II wojny światowej batalii. Można ją śmiało przyrównać do bitew pod Stalingradem, na Łuku Kurskim czy lądowaniu w Normandii. Peter Caddick-Adams w swojej publikacji właśnie tak opisuje bitwę o Monte Cassino, jako starcie, w którym niepotrzebnie przelano morze krwi, gdzie obydwie strony w żaden sposób nie chciały ustąpić – z jednej niemieccy żołnierzy broniący do końca ruin klasztoru, zaś z drugiej alianci pragnący za wszelką cenę przełamać niemiecką obronę. Czy ta ofiara krwi była potrzebna i uzasadniona? Jak dzisiaj po 70. latach od bitwy pod Monte Cassino patrzymy na to wydarzenie, które niewątpliwie wpłynęło na bieg wojny? Autor stara się w dokładny sposób odpowiedzieć na te pytania. Jego liczne komentarze i uwagi pozwalają czytelnikowi dogłębnie zrozumieć charakter tej bitwy. Dla historyków i znawców wojskowości to publikacja, która z pewnością ich nie zanudzi.

Peter Caddick-Adams – brytyjski historyk, były oficer i ekspert w zakresie wojskowości. Autor publikacji historycznych oraz przewodnik po polach bitew. Wykłada na Akademii Obrony Narodowej Zjednoczonego Królestwa, współpracuje także z BBC, jako ekspert od spraw związanych z bezpieczeństwem narodowym. Od 2010 członek Królewskiego Towarzystwa Historycznego.

Autor: Peter Caddick-Adams;
Tytuł: „Monte Cassino. Piekło dziesięciu armii”;
Wydawca: Znak Horyzont;
Miejsce i rok wydania: Kraków 2014 rok;
Liczba stron: 477;
Cena: 41,93 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!

Tomasz Sanecki,
Bytom, 9 czerwca 2014 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.