Recenzja książki Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci”

Himler“Gdy tylko znalazł się w Lüneburgu, został poddany dalszemu ogólnemu badaniu lekarskiemu. W jego trakcie opierał się przed otwarciem ust. Lekarz, kapitan Wells, odkrył w nich niebieskawo zabarwiony obiekt. Gdy Wells spróbował go wyjąć, Himmler odwrócił gwałtownie głowę, by mu to uniemożliwić. Rozgryzł kapsułkę i upadł. Chciano usunąć pozostałości trucizny z ust, ale zrezygnowano po piętnastu minutach. Nie udało się przywrócić Himmlera do życia. Dokładniejsze badanie ujawniło, ze trucizną był cyjanek. Ciał Himmlera pogrzebano trzy dni po śmierci. Obecny był przy tym jedynie brytyjski oficer i trzech sierżantów, którzy wykopali grób. Nie było ceremonii religijnej, a miejsce pochówku pozostało nieoznaczone…”

Taki był koniec jednego z najważniejszych polityków III Rzeszy Niemieckiej. Prawa ręka Adolfa Hitlera, wszechwładny Reichsführer SS, twórca obozów koncentracyjnych odpowiedzialnych za masową eksterminację Żydów. Tak w skrócie można powiedzieć o Heinrichu Himmlerze. Do księgarń trafiła właśnie najnowsza biografia poświęcona przywódcy SS autorstwa Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci”. Mimo że publikacja ma prawie tysiąc stron nie powinna zrazić żadnego czytelnika. Autor przez lata zbierając materiały do biografii wykonał perfekcyjną pracę, dzięki której powstała jak dotąd najlepsza praca poświęcona Himmlerowi. Całe życie Reichsführera SS, począwszy od lat młodości, poprzez zdobywanie władzy i poklasku w partii, a później w owianej tajemnicą SS, aż do upadku III Rzeszy Niemieckiej, a wraz z nią upadku wizji Himmlera, który 23 maja 1945 roku zdecydował się oddać w ręce aliantów, zachowując pełnie spokoju, jak pisze Peter Longerich:

„…wyczerpany, ale na pozór spokojny i nieokazujący większych emocji stanął przed brytyjskimi śledczymi, którzy tymczasem ustalili jego tożsamość. W ciągu godziny stało się dla niego jasne, że jedynym wyjściem, jakie mu pozostało, jest samobójstwo. Mógł wybrać tylko czas, ale się nie śpieszył. Kiedy jednak zrozumiał, że podczas badania lekarskiego mogą mu odebrać kapsułkę z trucizną, ukrytą w ustach, rozgryzł ją, panując nad sobą do końca.”

Tak o śmierci Reichsführera SS pisze autor biografii. Jakim w rzeczywistości był człowiekiem Himmler. Co nim kierowało, że wysłał bez skrupułów na śmierć miliony niewinnych osób? Czy to prawda, że był kochającym mężem i ojcem, a z drugiej strony pałający nienawiścią do wszystkiego, co niearyjskie? Czy kierował się podejmując decyzję o ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej? Nie tylko na te, ale także na inne pytania o życiorys i postawę Himmlera próbuje odpowiedzieć w swej pracy Longerich.

Publikacja podzielona na sześć części opisuje najdrobniejsze szczegóły z życia Heinricha Himmlera. Jego dzieciństwo, młodość, studia oraz najważniejszy etap w życiu twórcy SS – spotkanie na swojej drodze życia Adolfa Hitlera i przyłączenie się do Führera, dzięki któremu Himmler został jedną z najważniejszych osób w państwie. Autor publikacji w głównej mierze skupił się jednak na dorosłym życiu Reichsführera SS. Ideologia, kult religijny, kwestia osobowości Himmlera, jego ambicji i celów oraz sprawa ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Te zagadnienia porusza właśnie Peter Longerich, chcą ukazać czytelnikowi kim był i w jaki sposób działał człowiek, który decydował o życiu i śmierci milionów ludzi.

Longerich ukazuje nam Himmlera jako człowieka bez skrupułów, dążącego za wszelką cenę do osiągnięcia celu, mającego swoją wizję, fantastyczny świat, który próbował wprowadzić w życie poprzez realizację brutalnych, bezwzględnych i chorych poglądów. Autor w rozdziale „Wielka Rzesza Germańska: Przestrzeń Życiowa i Mordy Etniczne” tak opisuje umysł Heinricha Himmlera:

„…Himmler potrafił pogodzić ambitne cele ideologiczne z własną żądzą władzy. Widać to wyraźnie w sposobie, w jakim systematycznie wykorzystywał swoje prerogatywy Reichsführera SS. W 1941 roku zaczyna się nadto ujawniać jego fantastyczny świat, naznaczony najskrajniejszą brutalnością, odczłowieczeniem i absolutną bezwzględnością polityczną – był to świat fantazji noszący charakterystyczne piętno Himmlera, świat, który Reichsführer miał nadzieję rychło obrócić w rzeczywistość”

Biografia Himmlera autorstwa Petera Longericha to nie tylko historia człowieka, który nie mając nic sięgnął po absolutną władzę w Rzeszy Niemieckiej, ale przede wszystkim stał się panem życia i śmierci milionów niewinnych istot, które zawiniły wyłącznie tym, że nie odpowiadały nazistowskiej ideologii. Autor zbierając przez dziesięć lat materiały do swojej książki stworzył pracę nie mającą sobie równych. Na prawie tysiącu stronach ukazał człowieka potwora, obnażył III Rzeszą Niemiecką jako państwo, a także, jak krok po kroku prowadzono eksterminację Żydów. Podsumowując życie Himmlera i jego ideologię Longerich napisał:

„Rozważania nad imperium Himmlera oraz nad jego planami i utopijnymi wizjami prowadzą do wniosku, że krył się w nich destrukcyjny potencjał wykraczający daleko poza faktyczne nieszczęścia spowodowane przez nazizm. Systematyczny mord europejskich Żydów – który dziś najczęściej kojarzony jest z nazwiskiem Himmlera – był w jego oczach jedynie wstępem do krwawego zaprowadzenia nowego porządku na całym kontynencie europejskim”

Publikacja Petera Longericha „Himmler. Buchalter Śmierci” to nie tylko biografia Reichsführera SS, ale całe kompendium wiedzy o nazistowskiej machinie, która zawładnęła połową Europy, doprowadzając ją do upadku. Dla historyka to lektura obowiązkowa. Polecam ją także każdemu, kto pragnie poszerzyć swoją wiedzę o II wojnie światowej i kwestii Holocaustu. Niewątpliwie książka Longericha to w ostatnich latach jedna z najważniejszych prac poświęconych Heinrichowi Himmlerowi.

Peter Longerich – jeden z najwybitniejszych współczesnych historyków. Specjalizuje się w tematyce związanej z Holokaustem. Ukończył Uniwersytet w Monachium, pracował w monachijskim Instytucie Historii Współczesnej, Instytucie Fritza Bauera we Frankfurcie nad Menem oraz w Centrum Studiów nad Holokaustem Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie. Jest również profesorem Royal Holloway and Bedford New College Uniwersytetu Londyńskiego oraz dyrektorem Centrum Badań Holokaustu i historii XX wieku tej uczelni.

Autor: Peter Longerich;
Tytuł: „Himmler. Buchalter Śmierci”;
Wydawca: Prószyński i S-ka;
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2014;
Liczba stron: 960;
Cena: 89 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie polecam!!!

Tomasz Sanecki;
Bytom, 26 maja 2014 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.