Recenzja książki Roberto Gervaso „Borgiowie”

d9215974721e9e91219eb148eeeb4ca5„Niewiele było w historii nazwisk budzących tak wielką odrazę jak nazwisko Borgiów. Współcześni i potomni uczynili z nich potworów zdolnych do wszelkich oszustw i łotrostw. Wylano na nich rzekę nie tyle atramentu, ile żółci”

Ten fragment wstępu książki Roberto Gervaso już na samym początku wskazuje czytelnikowi kim był ród Borgiów. Nazywani są wprost pierwszą rodziną mafijną, a to co działo się za czasów pontyfikatu Aleksandra VI – Rodrigo Borgii, nie miało wówczas nic wspólnego z nauką Chrystusa. Przekupstwa, intrygi, rozpusta, wszechobecne kłamstwo i władza ponad wszystko. Tym charakteryzował się pontyfikat Aleksandra VI. W książce „Borgiowie” Roberto Gervaso ukazuje czytelnikowi niechlubną historię papiestwa, Stolicy Apostolskiej, rodu Borgiów na tle ówczesnej Europy i rozbitych politycznie Włoch.

„Kiedy w roku 1492 roku Rodrigo Borgia, przyjąwszy imię Aleksander VI, wkładał na głowę tiarę, Włochy były rozbite na mnóstwo państw i państewek rządzonych, czasem bardzo nieudolnie, przez książąt i pomniejszych panów, którzy swą władzę i przemoc opierali na uzurpacji i krzywdzie, a których moralność polegała na tym, że jej w ogóle nie mieli”

Taki był obraz XV-wiecznych Włoch. Ten kolejny cytat doskonale pasuje do opisu Aleksandra VI – postaci u której dominowały tak negatywne cechy, jak: nepotyzm, intrygi, a także życie w przepychu. Nie stroniący od kobiet, potrafił swym ukochanym dzieciom – Cezarowi i Lukrecji zapewnić przepych i bogactwo. W publikacji Roberto Gervaso poznamy historie poprzedników Aleksandra VI, jego protektorów, sposób w jaki Borgia uzyskał tytuł papieża, a także jego stosunki z władcami ówczesnej Europy, w tym przede wszystkim Francji.

W publikacji poświęconej Borgiom pojawia się także wiele smaczków. Roberto Gervaso wspomina między innymi o podejrzeniach zarówno wobec Aleksandra VI, jak i jego syna Cezara o kazirodztwo. Jak pisze autor biografii Borgiów:

„Wiadomo było, że papież wcale nie jest święty. Wiadomo też było, że nie jest nim Cezar. Nikt jednak nie mógł udowodnić i nie udowodnił, że obaj korzystali ze względów córki i siostry”

Pikantne historie rodziny Borgiów są jedną z głównych cech publikacji autora. Pontyfikat Aleksandra VI opisany przez Gervaso już współczesnym wydawał się daleki od ideału. Dzisiaj na podstawie licznych źródeł jawi się on nam nie jako służba Bogu i chrześcijaństwu, ale jako despotyczne rządy człowieka, który przy pomocy swej najbliższej rodziny rządził, dzielił i upajał się swoją władzą. Jak pisze autor publikacji:

„Gdyby nie Aleksander, nie byłoby być może ani Lutra, ani Kalwina, chrześcijańska jedność nie uległaby rozbiciu, wojny religijne nie skąpałyby Europy we krwi, wiara nie doznałaby takich upokorzeń. To właśnie wady i zbrodnie tego papieża rozpętały protestancką burzę i podważyły jedność Kościoła. Krótko mówiąc, gdyby Aleksander nie otrzymał tiary, łódź Piotrowa byłaby uratowana”

Ten znakomity i wpisujący się w całą publikację cytat autora to chyba najważniejsze podsumowanie postaci papieża Aleksandra VI. Czytelnik dopiero po przeczytaniu książki Gervaso musi sam zdecydować czy autor miał rację, czy się mylił i przesadził w ocenie papieża? Ja po lekturze pracy włoskiego pisarza i publicysty w pełni popieram powyższe stwierdzenie. Doskonała ocena życia i tego co pozostawił po sobie Aleksander VI przez autora jest jedną z najważniejszych cech tej pracy, dzięki czemu czytelnik zgłębiając się coraz dalej w historię Borgiów będzie musiał zadać sobie pytanie – Jak to możliwe, że taki człowiek został papieżem?

Z drugiej strony Roberto Gervaso przedstawia nam jednak Aleksandra VI jako władcę. I tutaj znów odmienne spostrzeżenia, opisy i wnioski. Jakim był władcą, jak radził sobie z polityką wewnętrzną oraz na arenie międzynarodowej? Wszystko oddaje znowu cytat Gervaso:

„Był bardzo złym papieżem, ale – powtarzamy – wielkim monarchą, bez skrupułów, bez wiary, bez moralności, ale z niezawodnym węchem politycznym”

Jedna osoba, dwie skrajnie różniące się opisy. Z jednej strony Ojciec Święty, z drugiej władca, który musiał sprostać trudnej sytuacji politycznej swego kraju. Czytelnikowi pozostawiam końcową ocenę tej postaci.

Książka Roberto Gervaso „Borgiowie” to znakomita lektura o tym, jak wyglądał kościół na przełomie XV i XVI wieku, jakie słabostki mieli ówcześni papieże, kto tak naprawdę rządził Państwem Kościelnym i dlaczego na to wszystko po prostu przyzwalano. Znakomita publikacja, godna przeczytania. Dla historyków prawdziwa perełka!

Roberto Gervaso – pisarz i publicysta urodzony w 1937 roku w Rzymie. Autor prawie 30 publikacji – biografii postaci historycznych, popularyzujących historię Włoch.

Szczególnie Polecam!!!

Autor: Roberto Gervaso
Tytuł: „Borgiowie”;
Wydawca: Wydawnictwo Dolnośląskie;
Rok i miejsce wydania: Wrocław 2012;
Liczba stron: 304;
Cena: 24,42 zł

Więcej tutaj

Tomasz Sanecki;
Bytom, 21 kwietnia 2014 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.