Recenzja książki Ryszarda Legutko – „Sokrates”

Dogłębne studium filozofii Sokratesa, przytoczenie podobieństw, ale też ukazanie znaczących różnic między filozofią stoicką a filozofią Sokratesa, to elementy składające się na całość p. Sokrates. Filozofia męża sprawiedliwego autorstwa wybitnego historyka filozofii Ryszarda Legutko. I nie jest to wyłącznie obszerna, składająca się z siedmiu dużych rozdziałów akademicka monografia, lecz jest to znakomita książka o tym, co w życiu powinno liczyć się najbardziej, że dusza i rozum to najważniejsze, co posiada człowiek.

Napisanie książki o Sokratesie według autora jest dla historyka filozofii tym, czym dla aktora zagranie Hamleta — wielką pokusą oraz życiowym wyzwaniem. Książka niniejsza to owoc dwudziestoletniej pracy interpretacyjnej Ryszarda Legutko, ciągłych powrotów do lektur Platona, Ksenofonta, Arystofanesa, Arystotelesa, Plutarcha i innych piszących o Sokratesie.

Filozofia Sokratesa jak podkreśla autor, zawiera wiele składników niejasnych, rodzących sporne interpretacje. W książce ogniskuje się bowiem wszystko, co najważniejsze w filozofii: skomplikowana teoria i niepowtarzalna sztuka życia, wielkie idee i fascynujące jednostkowe doświadczenie, aspiracje do doskonałości i przenikliwa krytyka, dążenie do systemu i aporyczność myślenia. Badanie myśli Sokratesa to również badanie początków europejskiej filozofii człowieka. Wszystko, co nastąpiło później, było dopowiedzeniem, rozwinięciem czy polemiką z Sokratejskimi ideami. Trudno sobie wyobrazić, jak wyglądałby nasz obraz samych siebie, gdyby nie pytania, jakie wówczas postawił Sokrates — o dobro, o sprawiedliwość, o dobre życie — i gdyby nie odpowiedzi, jakich udzielił: że należy dbać o duszę, że rozum jest najszlachetniejszą władzą w człowieku, że prawda, dobro i cnota są najgodniejszymi celami, zaś niesprawiedliwości nie wolno nigdy popełniać, a życie sprawiedliwe warte jest największej ofiary.

Sokrates był tym filozofem, który uczynił filozofię przedsięwzięciem niezwykle ambitnym, pokazującym nowe i niespotykane dotąd możliwości stojące przed człowiekiem. Miała ona prowadzić go do spełnienia i szczęścia. Ale była to też filozofia, która rodziła wątpliwości i odsłaniała niewiedzę. Sokrates był jednym z pierwszych, którzy otworzyli nasze umysły na bezwzględnie obligujący charakter poznania rozumowego i pierwszym, który pokazał jak można na tym zbudować doświadczenie wewnętrzne oraz całą koncepcję życia.

Jednakże co jest niezwykle interesujące w tej książce i co podkreśla prof. Ryszard Legutko, Sokrates – z jednej strony wielki filozof z wielkimi ideami poniósł w świecie antycznym edukacyjną klęskę. Wiele pisano o jego wpływie na ludzi, lecz taki obraz nie znajduje potwierdzenia w tekstach. Raczej jest tak, że wypowiadana przez rozmówców Sokratesa aprobata dla jego etycznych wskazówek w żaden sposób nie wpływała na ich postępowanie. Taki punkt widzenia autora czyni jego pracę jeszcze bardziej interesującą i ciekawą, bo ukazuje Sokratesa z jednej strony jako wielkiego męża filozofii, a z drugiej strony jako człowieka ze wszystkimi swoimi ułomnościami, który posiada wady i zalety, i co więcej ten swoisty paradoks wcale nie umniejsza jego mądrości, a przybliża czytelnikowi postać Sokratesa.

O autorze:

Ryszard Legutko jest jednym z najbardziej oryginalnych współczesnych myślicieli, cechującym się ostrym i pełnym ironii spojrzeniem na politykę, społeczeństwo i kulturę, profesor filozofii, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego (Instytut Filozofii) i Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera, prezes Ośrodka Myśli Politycznej w latach 1992-2005, w latach 2005-2007 wicemarszałek Senatu RP, w 2007 r. Minister Edukacji Narodowej, od 2007 r. Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP; autor wielu książek m.in. Platona krytyka demokracji (1990), Spory o kapitalizm (1994), Tolerancja. Rzecz o surowym państwie, prawie natury, miłości i sumieniu (1997, Nagroda Ministra Edukacji Narodowej).

Autor: Ryszard Legutko

Tytuł: „Sokrates”

Wydawnictwo: Zysk i S-ka Wydawnictwo

Data i miejsce wydania: Poznań 2013

Liczba stron: 664

Cena detaliczna: 59,00 zł

Więcej na www.sklep.zysk.com.pl

Gorąco polecam!!!

Tomasz Sanecki

Bytom, 18 lipca 2013 r.

Możliwość komentowania jest wyłączona.